نارمشكبه فارسى و در كتب طب سنتى آن را «نارمشك» ناماند. به فرانسوىxa0Mesuaxa0وxa0Bois de fer de Ceylanxa0و به انگليسىIron wood treexa0و به هندى «ناگكزاز» گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀxa0Guttiferaexa0، نام علمى آنxa0Mesua ferrea L.مىباشد.مشخصاتگياهى است بصورت درخت كوچك در ابعاد درخت انار و معمولا ق...

شاهپسند درختىبه فارسى «شاهپسند درختى» و به انگليسىxa0Lantanaxa0و به فرانسوىxa0Lantanierxa0و نوعى از آن را به انگليسىxa0Wild sagiمىنامند. گياهى است از خانوادۀ شاهپسندxa0Verbenaceaexa0داراى چند گونه است كه نام علمى و مشخصات آنها به شرح زير است:u200a١u200a.xa0Lantana indica Roxb.xa0كه نامهاى مترادف آنx...

باقلاى هندىدر كتب طب سنتى با نامهاى «اطموط» ، «اطماط» (صيدنه) و «اكتمكت» (صيدنه و مخزن) آمده است. به هندى «كارانجا» و «كارانج» گفته مىشود. سابقا در بازار دارويى فارس با نام «خايه ابليس» عرضه مىشده است. ثمر درختى است كه درخت آن را به فرانسوىxa0Pongamixa0و به انگليسىxa0Indian beachxa0وxa0Poonga oil pl...

سرخس عقابىدر شمال ايران نظير ساير سرخسها با نامهاى محلى «چماز» و «چماس» و در رشت با نام «كرف» شناخته مىشود. به فرانسوىxa0La fougere aiglexa0،xa0Grande fougerexa0وxa0Fougere imperialexa0وxa0Pteride aquilinexa0و به انگليسىxa0Brakexa0وBrackenxa0ناميده مىشود. گياهى است از خانوادۀxa0Polypodiaceaexa0، نام...

اسقولوقندريوندر كتب طب سنتى با نام «اسقولوقندريون» كه ظاهرا يونانى است آمده است. اين نام ممكن است صحيح آن «اسقولوفندريون» باشد و به مرور در كتابهاى مختلف حرف ف به ق تبديل شده باشد. در برخى كتب فارسى آن را «زنگىدارو» نيز نام بردهاند. به فرانسوىxa0Scolopendrexa0وxa0Langue de boeufxa0وxa0Langue de cerf...

سرخسهاسرخسها دستهاى از رستنىهاى كرۀ زمين هستند كه گل ندارند و به گياهان بدون گل يا نهانزاد معروف هستند و چون بين آنها تعداد زيادى با خواص دارويى در طب سنتى مورد توجه مىباشد به بحث و تشريح آنها در اين كتاب مبادرت مىشود. در كتب طب سنتى از آنها با نام «سرخس» نام برده شده است و از روزگاران كهن انواع دار...

پاى گرگدر كتب طب سنتى با نام «رجل الذئب» و در برخى كتب «پاى گرگ» نوشته مىشود. به فرانسوىxa0Lycopodexa0وxa0Patte de loupxa0وxa0Lycopode en massuexa0و به انگليسىxa0Club-mossxa0گفته مىشود. گياهى است از دستۀ گياهان نهانزاد آونددارxa0Pteridophytesxa0و خانوادۀ پاىگرگىهاxa0Lycopodiaceaexa0، نام علمى آنxa0L...

قنبيلدر اغلب كتب طب سنتى با نام «قنبيل» نام برده شده است. صاحب قرابادين كبير معتقد است كه معرب «كنبيلاى فارسى» است. گردى است قرمز كه از گياهى گرفته مىشود كه گياه آن را به فرانسوىxa0Rottliere des teinturiersxa0وKamalaxa0و به انگليسىxa0Kamala treexa0گويند. گياهى است از خانوادۀxa0Euphorbiaceaexa0، نام ...

برنگ كابلىبه فارسى و در كتب طب سنتى «برنگ كابلى» ناميده مىشود. به فرانسوى دانه گياه راxa0Semence d'embelia ribesxa0و گياه راxa0Embeliaxa0وxa0Ribelierxa0و به انگليسى نيزxa0Embeliaxa0وxa0Embely currantsxa0گفته مىشود. به عربى «برنج» و «برنق» مىنامند و به هندى ببرنگ گويند. ميوۀ گياهى است كه گياه آن از خ...

بقمدر كتب طب سنتى با نامهاى عربى آن «بقم» و «بقم اسود» و چوب آن را «خشب البقم» ذكر مىكنند و دانۀ آن كه مصرف دارويى دارد به فارسى «چشم خروس» و در كتب طب سنتى «عين الديك» مىنامند. به فرانسوىxa0Campecheوxa0Bois de campechexa0وxa0Bois de sangxa0و به انگليسىxa0Logwoodxa0وxa0Peachwoodxa0وxa0Indian dye woo...

اشنهاز خزهها مىباشد. در كتب طب سنتى و در بازار با نامهاى عربى «اشنه» ، «مسلك القرود» ، «شيبة العجوز» و «شيب العجوز» آمده است. به فارسى «آلك» ، «دو آله» و «دو آلك» گفته مىشود. به فرانسوىxa0Bryonxa0گويند كه نوعىxa0Lichenاست و چون معطر مىباشد آن راxa0Mousse odoriferantexa0نيز مىنامند و به انگليسىxa0Tre...

باندر كتب طب سنتى با نامهاى «بان» ، «شجرة البان» و «شوع» و دانۀ آن «حب البان» نام برده شده است. به فرانسوى درخت آن راxa0Moringexa0و دانۀ آن يا حب البان راxa0Benxa0و روغنى كه از دانۀ آن گرفته مىشود راxa0Huile de benxa0گويند و به انگليسىxa0Ben oil treexa0وxa0Horse radish treexa0وxa0Benxa0و دانۀ آن را ...

تانبولدر كتب طب سنتى با نامهاى «تانبول» ، «پان» ، «تنبول» ، «تامول» ، «تملول» ، «تنبل» و «فلفل هندى» آمده است. به فرانسوىxa0Temboulxa0وxa0Betelxa0و به انگليسىxa0Betelxa0وxa0Betelnutxa0گويند. گياهى است هندى از خانوادۀ فلفلxa0Piperaceaexa0، نام علمى آنxa0Piper betel L.xa0ياxa0Piper betle L.xa0مىباشد.م...

نيلبه فارسى «نيل» و «نيل پر طاووسى» و «لاجورد» و در كتب طب سنتى با نام نيل آمده است. مادهاى است آبىرنگ لاجوردى كه از برگ گياه نيل گرفته مىشود. به فرانسوى و انگليسىxa0Indigoxa0و گياه آن به فرانسوىxa0Indigotierxa0وIndigotier franc.وxa0Indigotier des teinturiersxa0و به انگليسىxa0Indigoxa0گفته مىشود. گي...

وسمهبه فارسى «وسمه» گفته مىشود. در كتب طب سنتى گياه آن با نام عربى آن «كتم» و «خطر» (برگ گياه) آمده است. به فرانسوىxa0Vouedexa0وxa0Pastelxa0وxa0Pastel desxa0teinturiersxa0وxa0Pastel cultivexa0و به انگليسىxa0Pastelxa0وxa0Woadxa0وxa0European indigoxa0گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀxa0Cruciferaexa0، ن...

بالنگوگياهى است كه به فارسى و در كتب طب سنتى «بالنگو» نام برده مىشود. اين گياه از خانوادۀ نعناxa0Labiataexa0و دو گونۀ آن در ايران بهطور خودرو مىرويد كه نامهاى علمى آنها عبارتاند از:u200a١u200a.xa0Lallemantia iberica) M. B. (Fisch.xa0كه به «بالنگو شهرى» معروف است كه در شمال ايران در ايسپيلى ييلاق، در...

انزروتصمغى است. در كتب مختلف طب سنتى و فرهنگهاى لغات با نامهاى «انزروت» و «عنزروت» و در شرح الاسماء عربى آن «كحل فارسى» و «كحل كرمانى» و در مخزن «انزروت» ، «كحل فارسى» و «كحل كرمانى» نام برده و اضافه شده است كه در اصفهان آن را «كنجده» و «كنجيده» گويند و دو نوع دارد «كنجدۀ سرخ» و «كنجدۀ سفيد يا زرد ر...

دارواشدر شمال ايران «واش» و «دارواش» و در تهران به آن «گى» گفته مىشود. در كتب طب سنتى با نام «داروش» (بر وزن باروت) و عربى آن «شجرة دبق» ذكر شده است.ميوۀ آن را به عربى «دبق» و به فارسى «مويزك عسلى» و «كشمش كاوليا» گويند.به فرانسوى گياه آن راxa0Guixa0وxa0Gui blancxa0و به انگليسىxa0Mistletoexa0وxa0Mis...

بردىدر كتب طب سنتى با نام عربى آن «بردى» آمده است. به فرانسوىxa0Papyrusxa0و به انگليسى نيزxa0Papyrusxa0وxa0Egytian paper plantxa0گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ جگنهاxa0Cyperaceaexa0، نام علمى آنxa0Cyperus papyrus L.xa0مىباشد.مشخصاتبردى گياهى است علفى چندساله كه بلندى ساقههاى آن به u200a۴u200a-u200...

درونجبه فارسى و در كتب طب سنتى «درونك» ، «درونك» ، «دورونج» ، «درونج» و «درونه» ناميده مىشود. بيخ يا ريشۀ گياهى است كه گياه را به فرانسوىxa0Doronicxa0وxa0Herbe aux pantheresxa0وxa0Mort aux pantheresxa0و به انگليسىxa0Roman leopard'sxa0banexa0گويند. گياهى است از خانوادۀxa0Compositaexa0، نام علمى آنxa0...