بردى

در كتب طب سنتى با نام عربى آن «بردى» آمده است. به فرانسوى Papyrus و به انگليسى نيز Papyrus و Egytian paper plant گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ جگنها Cyperaceae ، نام علمى آن Cyperus papyrus L. مىباشد.

مشخصات

بردى گياهى است علفى چندساله كه بلندى ساقههاى آن به u200a۴u200a-u200a٢u200a متر نيز مىرسد.

ساقههاى آن شبيه نى با مقطع مثلث. گلهاى آن به شكل چتر مركب كروى، سفيد يا زرد كه در انتهاى ساقۀ گلدهندۀ گياه ظاهر مىشود. داراى سوش يا قسمت زيرزمينى ضخيمى است. ساقۀ آن نرم است به طورى كه با فشار انگشت پنبهاى به نظر مىرسد و فرو مىرود. برگ آن مانند برگ خرما باريك دراز و تخم آن ريز و ريزتر از تخم شنبليله و تلخ است. ريشه يا قسمت زيرزمين آن كمى شيرين است و آن را «عسلج» گويند و در مصر مىخورند. موطن اين گياه مصر است و در حبشه، فلسطين و سوريه فراوان مىرويد. در ايران گونههاى ديگرى از آن، اغلب در كنار آبها مىرويد. از اليافى كه از مغز ساقۀ اين گياه به دست مىآيد و روى هم گذارده و فشرده و خشك مىكنند، مصريان قديم، يونانىها و رومىها كاغذى به نام پاپيروس درست مىكردند و براى نوشتن از آن استفاده مىكردند. كاغذى كه سابقا از اين گياه به دست مىآمد و يونانىها پاپيروس مىگفتند همان قرطاس معروف است. منظور از قرطاس كه به جاى لغت كاغذ مستعمل است، همان نوع كاغذ مىباشد.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در قسمت زيرزمينى بردى نشاسته، قند و مواد مغذى وجود دارد و داراى مقدارى لعاب است به همين علت در مصر آن را مىخورند.

خواص-كاربرد

بردى از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى سرد و خشك است و از نظر خواص معتقدند كه خونريزى را بند مىآورد و ريشۀ آن با سركه براى طحال مفيد است. جويدن آن بخصوص بيخ آن براى رفع بوى سير و پياز نافع است.

ضماد آن براى تحليل ورمها و گرد خشكشدۀ سوختۀ آن براى التيام زخمهاى تازه و كهنه و جراحتهاى بد و خورنده، خصوصا زخمهاى خورندۀ دهان و قطع اخلاط خونى و خونريزى مفيد است. خوردن سوختۀ آن با سركه براى طحال نافع است.

بردى براى احشا و آلات داخل شكم مضر است، از اين نظر بايد با عسل خورده شود.

گونههاى ديگرى از اين گياه كه در ايران مىرويند و تا به حال شناسايى شده است، يكى به نام Cyperus conglomeratus Ratt. كه در خارك، كيش، كاشان، بلوچستان و نرماشير ديده شده و ديگرى Cyperus arenarius Retz. مىباشد كه در خارك، بلوچستان، بوشهر و جزيرۀ ابو موسى ديده شده است. ^u200a