دار فلفل

به فارسى در بازار دارويى ايران «فلفل دراز» و در كتب طب سنتى و بازار «دار فلفل» نامبرده مىشود. به هندى آن را «پىپلامول» نامند. به فرانسوى Poivrier Long و به انگليسى Long pepper گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ فلفلPiperaceae نام علمى آن Piper longum L. و مترادف آن Chavica roxburghii Miq. مىباشد.

مشخصات

دار فلفل گياهى است چندساله، بوتهمانند داراى ريشهاى ضخيم و برگهاى آن قلبىشكل، نوكتيز، به ابعاد u200a٩u200a-u200a۶u200a*u200a۵u200a-u200a٣u200a سانتىمتر. دمبرگ آن نسبتا دراز است. گلها به شكل سنبله و گروهى در محل اتصال دمبرگ به ساقه ظاهر مىشود. ميوۀ آن كوچك، گوشتدار، شبيه شاهتوت به رنگ سياه، دانههاى آن كوچك، سرخرنگ و به هم پيوسته كه پردههاى سياهرنگى بين آنها قرار دارد. ريشۀ آن پرگره، ضخيم، پوست ريشه خاكسترى و مغز آن سفيد و طعم آن تند است. اين ريشه را به فارسى و در بازار دارويى گياهى ايران «فلفل مويه» مىنامند. اين گياه در ايران نمىرويد و در مناطق حارّه و گرم هندوستان و هند و چين و شبه جزيرۀ مالايا انتشار دارد و در ساير مناطق دنيا اغلب كاشته مىشود.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى گياه بخصوص در دانهها و در ريشه و ساير قسمتهاى آن مواد چاويسين ^u200a١u200aو پىپرين ^u200a٢u200aيافت مىشود [فوكود].

خواص-كاربرد

ميوۀ آن مقوى معده است [روا]. داروى مفيدى براى آفتابزدگى و نزلههاى رودهاى و درد معده و در عين حال كرمكش است [ايشى دويا]. از داروهايى است كه براى معالجۀ زنان عقيم و بعضى موارد اختلالات كليهاى و مجارى ادرار تجويز مىشود [استوارت]. بهطور كلى براى معالجۀ بيمارىهايى كه موجب پايين آمدن درجۀ حرارت بدن مىشود مفيد است [هوبونز]. آقاى فوكود اين دارو را يك داروى گرم و گرمكننده مىنامد. براى تنطيم وضع بلغم مفيد است [هوپر]. بويژه براى تسكين سرفه و نزله و سوءهاضمه و كوليك نتايج خوبى دارد [ريدلى]. معمولا دانه و ريشۀ اين گياه و گلها و ساقههاى جوان آن در طب سنتى مستعمل است [ليو].

فلفل دراز از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است و خواص ميوۀ آن: محلل مواد سرد، باد و گاز است. و گرفتگىهاى كبد و طحال را باز مىكند. مقوى معده است و به هضم غذا كمك مىنمايد. قى را رفع مىكند و محرك نيروى جنسى است و ترشح اسپرم را افزايش مىدهد. مدّر و قاعدهآور است. جنين را سقط مىكند و براى صرع و فلج و سرفه سرد و رطوبى و نقرس و سياتيك مفيد است.

اگر آن را كوبيده با روغن مخلوط نمايند و به محل عقربزدگى بمالند مفيد است.

مقدار خوراك آن تا u200a۵u200a گرم است. ممكن است سردرد ايجاد كند در اين صورت از صمغ عربى يا گلاب يا صندل مىتوان استفاده نمود. جانشين آن از نظر خواص هموزن آن فلفل سفيد و يا هموزن آن زنجبيل و زرنباد (نصف وزن از هريك) مىباشد.

ريشۀ گياه فلفل دراز را فلفل مويه گويند. از نظر طبيعت و خواص و مقدار خوراك ريشۀ آن شبيه ميوۀ فلفل دراز و كمى هم قوىتر از آن است و اگر به تنهايى خورده شود و يا آب پختۀ آن با مويز، غرغره شود، براى قطع بلغم از دماغ و براى صرع مفيد است. براى قولنج و بادهاى سرد و بيمارىهاى طحال و سياتيك و نقرس و تشنج بسيار مفيد است. معده را تقويت و گرم مىكند و اشتها را افزايش مىدهد.

جانشين آن از نظر خواص هموزن آن نارمشك و يا دو ثلث وزن آن سورنجان و ثلث وزن آن حب القرملم است. (شرح سه گياه اخير در جلدهاى ديگر اين كتاب درج شده است) .

فلفل مويه براى گرممزاجان مضّر است و موجب كاهش نور چشم و كاهش ترشح اسپرم مىشود.

مصرف اين گياه بايد در حد مقدار مجاز و با نظر پزشك و كارشناس گياهدرمانى انجام پذيرد.