ديودار

به فارسى «ديودار» و در كتب طب سنتى با نامهاى «ديودار» و «صنوبر هندى» و «ابهل هندى» و يا به عربى آن «شجرة الجن» آمده است. به اردو نيز «ديودار» گفته مىشود. به فرانسوى Cedre de Himalaya و Cedre deodar des Indes و به انگليسى Himalayan cedar و Deodar cedar گفته مىشود. درختى است از خانوادۀ Pinaceae نام علمى آن Cedrus deodara) Roxb. (Loub. و مترادفهاى آن Cedrus Libani var deodara Loud. و Abies deodara Lindl.و Pinus deodara Roxb. مىباشد.

مشخصات

ديودار درختى است زيبا و بلند. ارتفاع آن تا u200a۵٠u200a متر مىرسد. برگهايش سوزنى، كبود رنگ به طول حدود u200a۵u200a سانتىمتر. مخروطۀ ميوۀ آن درشت، تخم مرغى شكل به رنگ قهوهاى است. طول عمر اين درختان بهطور كلى خيلى زياد و تا u200a٢٠٠٠u200a سال تخمين زده شده است. چوب آن داراى صمغ فراوان با بوى مخصوص، قسمت خارجى چوب تنۀ درخت سفيد رنگ و چوب داخلى آن به رنگ قرمز مايل به قهوهاى مىباشد.

درخت ديودار بومى ارتفاعات افغانستان و هيماليا است. بذر آن در سال u200a١٣٣۶u200a از هند به ايران وارد و در خزانۀ مركز مطالعات اكولوژى نوشهر كاشته شد. رشد آن در شرايط شمال ايران تا به حال رضايتبخش بوده و در ساير نقاط شمال نيز پراكنده شده و كاشته شده است.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در درخت ديودار صمغ، كولسترين ^u200a١u200aو اسانس روغنى فرّار وجود دارد. از چوب آن اسانسى با بوى بلسان گرفته مىشود. در برگهاى آن ويتامين C يافت مىشود .]G. I. M. P[ در نوعى از اين درخت كه برگهاى سوزنى آن تلخ نيست، در برگهاى آن u200a٢۵٠u200a-u200a١۵٠u200a ميلىگرم در هر u200a١٠٠u200a گرم برگ ويتامين C وجود دارد .]S. G. I. M. P[ در اسانس روغنى چوب آن سدرول ^u200a٢u200aيافت مىشود.

خواص-كاربرد

چوب درخت ديودار معرّق، بادشكن، مدّر و تببر مىباشد. و براى رفع نفخ و ناراحتىهاى ريوى و مثانه مفيد است. اسانس آن معرّق، مدّر و براى ناراحتىهاى پوست مفيد مىباشد. پوست درخت ديودار قابض و تببر است و براى اسهال خونى مفيد است.

درخت ديودار از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است، بويژه اسانس آن خيلى گرم و خشك است. و از نظر خواص معتقدند كه ورمهاى سرد را تحليل مىبرد و درد محل گزيدگى سم سرد گزندگان را تسكين مىدهد. خوردن جوشاندۀ چوب آن براى فلج، لقوه، سستى، سكته، صرع و اكثر بيمارىهاى سرد دماغى و اعصاب و همچنين براى خرد كردن سنگ مثانه و كليه، رفع اسهال بلغمى، سكسكه بادى، تحليل گاز، نفخ شكم و رفع تبهاى بلغمى نافع است و نشستن در جوشاندۀ آن براى زخمهاى مقعد مفيد است. مضر ريه است و از اين نظر بايد با كتيرا و صمغ عربى و روغن بادام شيرين خورده شود. مقدار خوراك آن تا u200a۴u200a گرم است.

مصرف اين گياه بايد با نظارت پزشك متخصص انجام گيرد.