برهان

درختى است كه در برخى مناطق جنوب «ابريشم» و «گل ابريشم» و در خوزستان «برهان» ناميده مىشود. در عراق به عربى آن را برهام» ناماند. در كتب طب سنتى با نامهاى «لبخ» و «ذقن الباشا» و «درخت پارسى» (در صيدنه) آمده است. به فرانسوى Ebenier d' orient و Bois noir و به انگليسى Lebbek و Lebbek tree و Siris tree و East indian walnut گفته مىشود.

گياهى است از خانوادۀ Leguminosae تيرۀ فرعى Mimosaceae نام علمى آن Albizzia lebbeck) L. (Bth. يا Albizia lebbeck Benth. و در بعضى مدارك A. lebbek) Willd. (Bth. و مترادفهاى آن Acacia lebbek Willd و Acacia speciosa Willd. مىباشد.

مشخصات

درختى است بومى مناطق گرمسير آسياى حارّه و استوايى و تا شمال استراليا نيز انتشار دارد. در ايران با عنوان يك درخت زينتى در منازل جنوب ايران، آبادان، خرمشهر، اهواز، بندر عباس كاشته مىشود. بلندى درخت u200a١۵u200a-u200a۵u200a متر بدون خار و داراى تاج چترى است. برگها مانند گل ابريشم شانهاى مضاعف و گلها سفيد و يا سرخ و ميوۀ آن نيام، غلاف آن مسطح و نازك كمى دراز است كه دانههاى به رنگ قهوهاى روشن در آن قرار دارد.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در برهان صمغ، چند ساپونين و تانن وجود دارد [وهمر].

در گزارش ديگرى آمده است كه مخلوط چند ساپونين كه از دانههاى گياه گرفته مىشود داراى اولئانوليك اسيد و اكينوسيستيك اسيد ^u200a١u200aاست و دانههاى داخل غلاف داراى آلبىژنيك اسيد ^u200a٢u200aاست كه ايزومر اكينوسيستيك اسيد مىباشد.]S. G. I. M. P[

خواص-كاربرد

در هند از پوست ساقه و دانههاى درخت برهان به عنوان قابض در معالجۀ بواسير و اسهال مصرف مىكنند. پوست ريشۀ آن را كوبيده و به شكل گرد براى سفتى و استحكام به لثهها مىمالند و برگهاى گياه را براى معالجۀ شبكورى مصرف مىكنند.

در هندوچين از پوست ساقهها و دانههاى آن براى رفع اسهال خونى و اسهال ساده و معالجۀ بواسير استفاده مىشود. گلهاى آن به عنوان نرمكننده براى معالجۀ جوشها و دمل به كار مىرود. لبخ از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى گرم و خشك و بعضى سرد و خشك گفتهاند و معتقدند كه خوردن پوست ساقه و دانههاى آنكه قابض است، خونريزى داخلى را بند مىآورد. گرد حاصل از پوست ساقه و تخمهاى آن خونريزى زخمهاى خارجى را نيز قطع مىكند.