پيچ انارى گل درشت

به فارسى باغبانها به آن «پيچ انارى گل درشت» مىگويند. به فرانسوى Bignone و به انگليسى Trumpet vine وChinese Trumpet Creeper گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ Bignoniaceae نام علمى آن Campsis grandiflora) Thunb. (K. Schum. و مترادفهاى آن:

Campsis Chinensis) Lamk. (Voss و Bignonia grandiflora Thunb. و Tecoma grandiflora Loisel. از طرف گياهشناسان مختلف نامگذارى شده است.

مشخصات

گياهى است به صورت درختچۀ قوى بالا رونده كه بلندى آن u200a۵u200a/u200a٢u200a-u200a٢u200a متر و از نردهها و درختان مجاور بالا مىرود. برگهاى آن متقابل پرى و گلهاى آن دراز شيپورى به رنگ حنائى و قرمز كه در تمام بهار و تابستان گل مىدهد. تكثير آن با بذر است ولى روشى كه بيشتر معمول باغبانها مىباشد كاشت قلمۀ بهارۀ آن و يا خوابانيدن و زير خاك كردن شاخهاى از آن در تابستان است. اين درختچه بومى چين و ژاپن مىباشد به ايران وارد شده و اغلب در باغهاى كشور كاشته مىشود.

خواص-كاربرد

در چين و ژاپن معمولا گلهاى گياه عنوان دارو دارد. استوارت معتقد است كه برگها و سرشاخهها و ريشۀ گياه نيز مصرف دارد و خواص مفيدى دارند ولى به هر حال گلهاى آن را از نظر ميزان تأثير مرجّح مىدانند. معمولا گلهاى درختچه را از اواخر تابستان تا اوايل پاييز در مواقعى كه هوا مساعد باشد، كنده و در آفتاب خشك مىكنند و جمعآورى مىنمايند و بهتر است همينكه گلها شروع به شكفتن نمودند برداشت آنها شروع شود. گلها ترش مزه و مبرّد و خنككننده است و براى انواع ناراحتىهاى ماهانۀ زنان از جمله قطع بدون دليل عادت ماهيانه، يا خونريزىهاى پس از زايمان [چونگ يائوچى و روا]، ترشحات خارج از اندازۀ عادت ماهيانه و ترشحات مفرط سفيد مهبل مفيد است. گلهاى پيچ انارى گل درشت براى تصفيۀ خون و كاهش تب نافع است و مدّر مىباشد [استوارت]. مصرف آن براى زنان باردار ممنوع است [هاو]ايشى دويا معتقد است براى بيمارى قند، خونريزى از ركتوم و كمى اشتهاى بچهها اثر مفيد دارد. جانشين اين دارو از نظر خواص پاولونيا مىباشد كه شرح آن در اين كتاب آمده است.

گونۀ ديگرى از اين گياه كه بهطور وحشى در ايران مىرويد و نام علمى آن Tecoma undulata G. Don يا Tecomalla undulata) G. Don(Sm. مىباشد كه آن را Bignonia undulata Sm. نيز مىگويند. به فرانسوى انواع آن Tecomeگفته مىشود.

مشخصات

درختچهاى است با شاخههاى پراكنده و غير خزنده، خاكسترى رنگ. برگها متقابل با دمبرگ كوتاه كمى موجى و كمى دراز است. گلهاى آن به رنگ قرمز انارى يا زرد پس از خشك شدن به رنگ زرد قهوهاى در مىآيد. اين گياه را در بلوچستان «پارپوك» و «لاهيرو» مىنامند. بين سيرجان، بندر عباس، لار، سعيدآباد، حاجىآباد و در خراسان نزديك انديمشك و شوش نيز ديده مىشود. نام محلى آن در اين مناطق «انار شيطان» است. در هندوستان نيز بهطور وحشى مىرويد.

خواص-كاربرد

در هندوستان پوست شاخههاى جوان آن را به عنوان داروى مؤثرى براى معالجۀ سيفيليس به كار مىبرند. ضمنا از برگها و گلها و سرشاخههاى آن براى قطع ترشحات مفرط زنانگى استفاده مىشود.

گونۀ ديگرى از گياه فوق را كه باغبانها «پيچ انارى» مىنامند در باغها و باغچههاى ايران كاشته مىشود. به فرانسوىTecoma radicans و باغبانهاى فرانسوى آن را Jasminde virginie و Jasmin trompette مىنامند. نام علمى اين گياهCanpsis radicans) L. (Seemann. و مترادفهاى آن Tectoma radicans Juss. و Bignonia radicans L. و. . . مىباشد. درختچهاى است داراى پيچها و شاخههاى خزنده و بالا رونده. گلهاى آن حنايى رنگ است. اين درختچه بومى امريكاى شمالى است و در ايران به عنوان درختچه زينتى در باغها كاشته مىشود.

از چوب گونههاى پيچ انارى در نجارى زينتى به عنوان چوب معطّر زيبا استفاده مىشود.