خاماسوقى

در كتب طب سنتى و در بازار دارويى با نامهاى «خاماسوقى» و «تين الارض» است.

خاماسوقى لغت يونانى است. خاما به معناى زمين و سوقى به معناى انجير است يعنى انجير زمينى. به فرانسوىEuphorbe monnoyer و به انگليسى Spurge و Carenated annual spurge گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ فرفيون Euphorbiaceae نام علمى آن Euphorbia chamaesyce L. و مترادفهاى آن Euphorbia canescens L. وChamaesyce vulgaris Porkh. است.

مشخصات

گياهى است كوچك شاخه و برگهاى آن روى زمين گسترده و مملو از شيرابه.

برگهاى آن خيلى كوچك بيضى در ابتدا باريك و در انتها قوسى و پهن است. گلهاى آن كوچك قرمز و در طول تابستان ظاهر مىشود.

اين گياه در اراضى خشك و سنگزار و اراضى باير و همچنين در سواحل درياها و در جنگلهاى بلوط كم ارتفاع در نواحى مديترانه، تركيه، ايران و مصر «در عين الشمس نزديك قاهره) مىرويد. در ايران در مناطق شمال ايران در گيلان، رودبار، گرگان در مينودشت و در بختيارى در گوتوند، بازوفت و بين اصفهان و شيراز و در مكران در هرويان و اطراف تهران، كرج، كردستان و در اطراف تبريز سنگلاخهاى سائينقلعه و خراسان بهطور خودرو ديده مىشود.

خواص-كاربرد

خاماسوقى از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى خيلى گرم و خيلى خشك است. از نظر خواص خيلى گرم و تند است. اگر گرد ساييده آن با عسل مخلوط و به چشم ماليده شود براى رفع آثار زخم چشم و رفع كمى ديد و آغاز شروع آب آوردن (آب مرواريد) نافع است. خوردن مقدار كمى از آن با نان دانه بواسير را مىاندازد. خوردن پختۀ آن ملين مزاج است. خوردن شيرابۀ آن مسهل است ولى خيلى خطرناك است. ضماد شاخههاى آن و ماليدن شيرابۀ آن بر زگيل و ميخچه نافع است و ورمهاى بلغمى را تحليل مىبرد و همينطور ضماد و ماليدن پختۀ شاخ و برگ آن. اگر شكوفههاى آن را بكوبند و بر ورمهاى بلغمى و زگيل بمالند و ضماد كنند تحليل مىبرد. شياف ساييدۀ گياه با شراب براى تسكين درد رحم مفيد است. مضر سينه است و از اين نظر بايد با كتيرا خورده شود. مقدار خوراك آن حد اكثر تا u200a٢u200a دسى گرم است. چون اين گياه سمّى است مصرف آن بايد زير نظر پزشك باشد.