كپك آبى يا سبز

كپك آبى يا قارچ مولد پنىسيلين به فرانسوى Penicille يا Penicullum و به انگليسى Penicillium گفته مىشود. قارچى است يا به عبارت بهتر نوعى كپك قارچى است از Ascomycetes از قارچهاى كيسهاى يا Sac fungi كه به صورت كپك سبز يا كپك آبى روى ميوههاى فاسد و روى نان كپك زده و غيره ديده مىشود. نام علمى چند گونه از اين كپكها كه منبع توليد پنىسيلين، آنتىبيوتيك معروف هستند عبارتاند از: Penicillium notatum كه Penicillum notatum هم نوشته مىشود و Penicillium Chrysogenum .

گونههاى ديگرى از اين كپكها نيز هستند كه در پنيرسازى كاربرد دارند مانند Penicillium camemberti وPenicillium roqueforti .

مشخصات-كاربرد

پنىسيلين را كه يكى از آنتىبيوتيكهاى بسيار نيرومند است و با كشت و تخمير قارچ P. notatum مىتوان آن را بهدست آورد، در سال u200a١٩٢٨u200a ميلادى استاد دانشگاه باكترىشناسى انگليس به نام Sir Alexander Fleming در لندن كشف كرد. پنىسيلين رشد اغلب باكترىهاى گرام مثبت ^u200a١u200aو برخى از باكترىهاى گرام منفى ^u200a١u200aرا متوقف مىكند و براى از بين بردن ميكروبهايى نظير پنوموكوكسى ^u200a٢u200aو استافيلوكوكوسى ^u200a٣u200aو استرپتوكوكسى^u200a۴u200aو گونوكوكسى ^u200a۵u200aو مننگوكوكسى ^u200a۶u200aو كلوستريديوم تتانوس ^u200a٧u200aو سيفيليس اسپيروكتس ^u200a٨u200aو. . . و همچنين در مورد اغلب بيمارىهايى كه مقابل داروهاى گوگردى عكس العمل دارند، جانشين احتمالى جالب و داروى مؤثرى مىباشد.

دستآورد حاصل از كشف سر الكساندر فلمينگ، يعنى پنىسيلين، سالها در محدودۀ آزمايشگاه مطرح بود و پس از شروع جنگ بينالملل اول به علت احتياج فوق العادۀ زمان جنگ به اين آنتىبيوتيك بسيار مقتدر، اقداماتى براى تهيه و توليد آن در مقياس تجارتى و وسيع، بهطور صنعتى آغاز شد. ابتدا با كشف و تخمير قارچ پنىسيليوم نوتاتوم در تعدادى بطرى مخصوص و گذاردن آنها در گرمخانه داروسازى در درجۀ حرارت u200a٢۴u200a سانتىگراد پس از چند روز شيرۀ حاصله را كه به صورت رشتههايى درآمده از صافى گذرانيده و با يك حلال آلى مادۀ پنىسيلين گرفته مىشود.

پس از چندى چون با اين روش باز هم توليد در مقياس وسيع امكان نداشت، بتدريج روش صنعتى براى توليد به كار گرفته شد و با اين روش كار كشت و تخمير در تانكهاى فولادى بسيار بزرگ انجام مىشد و در هربار مقدار زيادى در حدود چندين تن پنىسيلين تهيه مىشد. بعدها فرمول شيميايى اين آنتىبيوتيك گياهى به دست آمد و با در دست داشتن آن فرمول، پنىسيلين از طريق تركيبى بهطور صنعتى در مقياس مصرف جهانى توليد شد.

پنىسيلين از نظر شيميايى طبق مطالعات دانشمندان در سال u200a١٩۴٣u200a مركب از املاح كلسيم و سديم يك اسيد آلى مىباشد كه در آزمايشگاه مىتوان آن را دقيقا از طريق تركيبى به دست آورد.

مادۀ جالب ديگرى كه در جريان ادامۀ اين تحقيقات به دست آمده مادهاى است به نام پنىسيليناز ^u200a١u200aو آن مادۀ باكتريايى است كه مىتواند قسمت اعظم پنىسيلين را بىاثر كند. از اين ماده براى معالجۀ واكنشهاى آلرژى در مقابل پنىسيلين استفاده مىشود.

توضيحى مختصر دربارۀ برخى از انواع باكترىهايى كه پنىسيلين در متوقف كردن رشد آنها مؤثر است و فوقا ذكر شد:

u200a١u200a. پنوموكوكسى، ميكروبها يا موجودات ذرهبينى هستند تخم مرغى شكل از گروه جرمهاى گرام مثبت كه عامل ايجاد بيمارى پنومونى ^u200a٢u200aيا ذات الريه مىباشند و به علاوه سبب عفونتهاى ميكربى ديگرى از قبيل عفونت التهاب گوش وسطى، مننژيت، برونشيت و عدهاى ديگر بيمارى مىباشند كه با پنىسيلين معالجه مىشوند.

u200a٢u200a. استافيلوكوكسى، اصطلاحى است كه غالبا براى باكترىهاى بيمارىزا از گروه گرام مثبت جنس مايكروكوكوس استعمال مىشود به ويژه مايكروكوكوس و پيوژنس واريته آلبوس ^u200a٣u200aو مايكروكوكوس پيوژنس واريته اورئوس ^u200a۴u200aكه ميكروبهاى چركزا مىباشند.

u200a٣u200a. استرپتوكوكسى، انواع باكترىهايى از خانوادۀ Lactobacillaceae از گروه جرمهاى گرام مثبت. عدهاى از آنها بىخطر هستند ولى بعضى از آنها از ميكربهاى خطرزا مىباشند كه پنىسيلين در انهدام آنها مؤثر است.

u200a۴u200a. گونوكوكسى، ميكربهاى بيمارىزايى هستند كه عامل ابتلا به سوزاك مىباشند و از گروه جرمهاى گرام منفى هستند.

u200a۵u200a. مننگوكوكسى، ميكربهاى بيمارىزايى هستند كه عامل ايجاد بيمارى مننژيت مىباشند.

u200a۶u200a. كلوستريديوم تتانوس، باكترىهاى غير هوازى هستند كه بيشتر در خاك و در بستر رودههاى انسان و حيوان زندگى مىكنند و عامل ايجاد بيمارى كزاز مىباشند.

بيمارى كزاز را Tetanus يا Lockjaw گويند.