تورى

به فارسى در ايران «تورى» گفته مىشود. به فرانسوى Lagerstremie de l'Inde و به انگليسى Crape myrtle و Indian lilac و Common crape myrtle گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ حنا Lythraceae نام علمى آن Lagertroemiaindica L. و مترادف آن Lagerstroemia chinensis Lam. مىباشد.

نام اين درختچه يا بوته را لينه به افتخار دوست خود Magnus von Lagerstroem (u200a١٧۵٩u200a-u200a١۶٩۶u200a) انتخاب كرده است.

مشخصات

تورى به شكل درختچه يا بوتۀ بزرگى است و بهطور كلى خيلى به آفتاب احتياج دارد كه ساقههاى چوبى آن برسد و الاّ گل نمىدهد. برگهاى آن متناوب و در بعضى قسمتها متقابل، سبز مايل به قهوهاى و بيضى نوك تيز، گلهاى آن به شكل گروهى و زيبا در انتهاى شاخۀ گلدهنده به رنگ ارغوانى يا قرمز تيره در تابستان ظاهر مىشود. تكثير آن از طريق قلمه صورت مىگيرد، در پاييز برگهاى آن سرخ رنگ مىشود.

اين درختچه در هند انتشار دارد و بومى آسياى حارّه و چين است در ساير مناطق عالم پرورش داده مىشود. در ايران در باغها و گلكاريها از نظر زينتى كاشته مىشود.

خواص-كاربرد

در هند: از پوست درخت و گلها و برگهاى آن به عنوان مسهل قوى كه مدفوع را با مقدار زيادى آب دفع مىكند استفاده مىشود. در چين از گرد پوست ساقههاى درختچه، براى بند آوردن خون استفاده مىشود و جوشاندۀ نسبتا غليظ آن را براى شستن آبسهها و زخمها به كار مىبرند. از جوشاندۀ گلهاى تورى براى رفع سرماخوردگى در زنان و بچهها استفاده مىشود [هو]. در چين پوست آن را با گوشت خوك پخته و به صورت سوپ يا آش براى معالجۀ روماتيسم و جراحتهاى داخلى و در موارد خونريزى رحم مىخورند. در هندوچين از برگها و گلها و پوست درخت به عنوان مسهل و از ريشههاى آن به عنوان قابض استفاده مىشود [فوكود].

از خانوادۀ Lythraceae گياه ديگر دارويى در بلوچستان مىرويد كه نظر به خواص دارويى جالب آن مختصرا ذكر مىشود.

نام علمى گياه Woodfordia fruticosa) L. (Kurz و مترادف آن W. floiribunda Salisb. مىباشد. اين گياه به صورت درختچهاى است با برگهاى متقابل بدون دمبرگ، دراز و كامل و نوكتيز، روى برگها بدون كرك و پشت برگها پوشيده از كركهاى پنبهاى سفيد است. گلهاى آن منفرد و در انتهاى شاخه گل دهنده ظاهر مىشود از نظر تركيبات شيميايى در گياه تانن و يك مادۀ رنگى قرمز يافت مىشود [فوكود].

خواص-كاربرد

در هند از گلهاى خشك گياه به عنوان قابض براى معالجۀ اسهال خونى و در موارد ترشحات مفرط و زياده بر حد عادت ماهيانه، مىخورند. به علاوه در مورد اختلالات كبد و همچنين در ناراحتىهاى بواسير تجويز مىشود. اين دارو از داروهاى محركى است كه در موارد حاملگى نيز خوردن آن بدون خطر است. و آن را زير نظر پزشك مىتوان مصرف نمود.

در اندونزى سرشاخههاى ميوهدار گياه را به صورت زغال درآورده و گرد آن را به عنوان يك گرد قابض روى زخمها مىريزند كه التيام داده و به هم مىآورد، و به علاوه روى بند ناف نوزاد مىريزند. از گلها و برگها و ميوههاى گياه به عنوان قابض، براى معالجه اسهال خونى و بيمارى اسپرو ^u200a١u200aو به عنوان يك داروى مدّر بر ضد روماتيسم و همچنين داروى مفيدى براى كنترل سختى ادرار و قطره قطره ادرار كردن و ادرار خونى تجويز مىشود. [كلوپن برگ-ورستيغ و هين]. در ويتنام شمالى از قسمتهاى مختلف گياه به عنوان سم ماهى در موارد صيد ماهى استفاده مىشود.

توضيح: اسپرو بيمارى است كه معمولا تك و توك در مناطق حارّه و گاهى نيز در مناطق معتدله دنيا ديده مىشود. علامت آن ضعف، كاهش وزن، اختلالات هاضمه بخصوص ايجاد عدم تعادل و اختلال در هضم متعادل گلوكز و چربى و ويتامينها مىباشد و معمولا به دو شكل وجود پيدا مىكند يكى شكل مخصوص مناطق حارّه و دیگری شکل مناطق معتدل دلیل ایجاد این بیماری هنوز روشن نشده است. گیاه woodfordia در تمام مناطق هند انتشار دارد. در ایران در بلوچستان میروید.