اسانس پاچولى

«اسانس پاچولى» اسانسى است كه از گياهى هندى گرفته مىشود و در صنعت عطرسازى كاربرد وسيعى دارد. گياهى است كه به فرانسوى Patchouli و به انگليسى نيز Patchouly oil plant و Patchouli گفته مىشود كه Pachouli وPatchouly نيز مىنويسند. به هندى نيز پاچولى مىنامند. گياهى است از خانوادۀ Labiatae ، نام علمى آنPogostemon heyneanus Benth. و مترادف آن Pogostemon patchouli Hook. f.

و گونۀ ديگرى از آن به نام علمى Pogostemon cablin) Blco. (Bth. و مترادف آن P. patchouli Pell. مىباشد.

مشخصات

گياهى است كه برگهاى آن معطر درشت تخممرغى، نوكتيز، كامل و متقابل مىباشد.

گلهاى آن بهطور گروهى در بالاى گياه در انتهاى شاخه ظاهر مىشود. اين گياه بومى مناطق شرقى هندوستان است ولى به علت اينكه از آن اسانس معروف پاچولى را براى عطرسازى تهيه مىكنند، بهطور پرورشى در ساير مناطق نظير چين، ژاپن و. . . كاشته مىشود.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى، اسانس پاچولى داراى الكل پاچولى ^u200a١u200a، كادينن، كورولئين ^u200a١u200a، بنزآلدئيد ^u200a٢u200aو اوژنول مىباشد [والنزوئلا]. برگهاى تازۀ گياه تقريبا بىبو مىباشند ولى پس از چيدن اگر روى هم انباشته شوند پس از تخميرى كه حاصل مىشود، بوى معطرى در آن ايجاد مىشود.

خواص-كاربرد

علاوه بر كاربرد اين گياهان براى تهيۀ اسانس پاچولى در صنعت عطرسازى، گياه گونۀ P. cablin بيش از صد سال است كه در چين براى مصارف دارويى مصرف مىشود. و گونۀ P. heyneana بيشتر در شبهجزيرۀ مالايا مرسوم است.

در چين وقتى كه گياه در حال گل كردن است يعنى در ماههاى ارديبهشت و خرداد يا مهر و آبان، گياه را از زمين خارج نموده و ريشۀ آن را قطع مىكنند و گياه را مدت دو روز در ماسه پهن مىكنند تا خشك شود پس از آن روى هم انباشته و روى آن را پوششى مىكشند تا تخمير شود و پس از آن كار خشك كردن گياه تكرار مىشود و ادامه مىيابد تا كاملا خشك شود.

گياه گرم است و معرق و در سيستم داخلى بدن اثر مىگذارد خصوصا در تابستان.

اين دارو در چين براى رفع سردرد، نفخ و گاز، قى و استفراغ و اسهال تجويز مىشود [چونگ يائوچى].

در هندوچين از دمكردۀ برگهاى گياه براى تقويت معده مىخورند [شواليه]. و براى معالجۀ قولنج در شكم و ناراحتىهاى حاصل از اختلالات صفراوى و رفع بدبويى تنفس تجويز مىشود [فوكود]. برگهاى آن را به صورت توتون سيگار و يا پيپ دود مىكنند و به عنوان بزاقآور و عطسهآور مورد توجه است. در شبهجزيرۀ مالايا از اسانس پاچولى براى رفع سردرد به پيشانى مىمالند و در آب حمام براى استحمام مىريزند [واتانابه]. در فيليپين دمكردۀ برگهاى تازۀ آن را براى تسكين درد عادت ماهيانه و به عنوان قاعدهآور مىخورند [كوئىزمبينگ].

اين گياه اصولا حشرات را مىگريزاند و براى جلوگيرى از بيد زدن و صدمۀ حشرات برگهاى تخمير شده و خشك آن را در لابلاى پارچهها و لباسها مىگذارند.