باقلاى سنت اينياس

ميوۀ گياهى است كه در كتب طب سنتى با نام «باقلاى سنت اينياس» و «فول هندى مسهل» نام برده شده است. به فرانسوى Feve de Saint Ignace و به انگليسى Saint Ignatius bean گفته مىشود. نام گياه را به فرانسوى Strichnos igatier و Vomiquier amere و به انگليسى Saint Ignatius Bean مىگويند. گياهى است از خانوادۀ Loganiaceae نام علمى آن Strychnos ignatii Berg. و مترادفهاى آن S. beccarii Gilg. و S. cuspidata A. W. Hill. و S. ovalifolia Wall. و S. tieute Lesch. و S. pseudotieute A. W. Hill. مىباشد.

مشخصات

گياهى است چندساله از پيچكهاى بالارونده و برگها متقابل. گلها سفيد با بوى ياسمن، خوشهاى. ميوۀ آن به شكل و در ابعاد گلابى است. رنگ پوست ميوه سفيد و در داخل آن گوشتى آبدار است و u200a٢۵u200a-u200a٢٠u200a دانه كه همان باقلاى سنتاينياس باشد در آن قرار دارد. دانهها به رنگ قهوهاى بدون بو و اگر حرارت داده بشوند بوى نامطبوعى از آن برمىخيزد و طعم آن تلخ است. سميت باقلاى سنتاينياس خيلى بيشتر از دانههاى درخت استريكنين است و معمولا گرانتر است و به اين جهت اغلب در بازار مخلوط با دانههاى اذارقى كه كمتر استريكنين دارد، فروخته مىشود. لذا در موقع خريد بايد دقت نمود داروى خالص خريدارى شود. اين گياه در فيليپين مىرويد.

تركيبات شيميايى

باقلاى سنتاينياس داراى آلكالوئيدهاى استريكنين، بروسين، ايگازوريك اسيد ^u200a١u200a، لوگانين و روغن ثابت و پروتئيد ^u200a٢u200aاست [يونگكن]. روا ^u200a٣u200aمعتقد است كه تركيبات دانۀ اين گياه از نظر انواع تقريبا مشابه دانههاى اذارقى است ولى نسبت مقدار آنها با يكديگر متفاوت است. در دانههاى باقلاى سنتاينياس، مواد گالاكتان و مانان به يك نسبت وجود دارند، در صورتى كه در دانههاى اذارقى مقدار گالاكتان بيشتر از مانان است. در ريشۀ اين گياه آلكالوئيدهاى زيادى وجود ندارد و آن مقدار كمى كه هست نيز فقط استريكنين است.

خواص-كاربرد

در چين از باقلاى سنتاينياس (دانۀ درخت) به عنوان كرمكش و ضد سم استفاده مىشود و براى التيام زخم چاقو و شمشير و در زايمان سخت استعمال مىشود [ايشىدويا]. در هندوچين تجربيات يكى از حكماى معروف به نامLoureiro نشان داده است كه دانههاى اين گياه تونيك و مقوى، محلل، معرق، قاعدهآور و ضد كرم است و انواعى از خونريزىهاى مغزى نظير موكوئيد آپوپلكسى ^u200a۴u200a، دردهاى شكم، درد قلب، تبهاى نوبهاى و سرانجام براى معالجۀ نيشزدگى حشرات مفيد مىباشد [روا]. در فيليپين باقلاى سنتاينياس را فوقالعاده سمى مىدانند و با احتياط كامل تجويز مىكنند. مقدار خيلى كم از دانه يا پوست درخت به عنوان تببر، تونيك و مسكن دردهاى شكم مصرف مىشود و در بعضى از شكلهاى فلج نيز آثار مفيد نشان داده است [گررو]. مصرف آن فشار خون را بالا مىبرد [والنزوئلا و ديگانگكو]. به طور كلى مصرف دانههاى باقلاى سنتاينياس از نظر خواص دارويى براى همان مواردى تجويز مىشود كه دانههاى اذارقى توصيه مىگردد و مؤثر است با اين تفاوت كه مقدار مصرف و خوراك آن u200a٣u200a-u200a٢u200a برابر كمتر است، يعنى در حدود يك سوم مقدار اذارقى مصرف مىشود.