سنبل رومى

گياهى است كه در كتب طب سنتى با نامهاى «سنبل رومى» و «نارد» و «ناردين» و «ناردين هندى» آمده است. به فرانسوى Valeriane de l'Inde و Nardostachyde و عصارهاى كه از آن مىگيرند و عطر نافذى است، Nard indienگويند و به انگليسى Nard و Indian nard و Spikenard گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ سنبل الطيب Valerianaceae ، نام علمى آن Nardostachys Jatamansi DC. و مترادف آن Valeriana Jatamansi DC. مىباشد.

مشخصات

سنبل رومى بومى كوهستانهاى چين و هيماليا و هندوستان است، ريشۀ آن را كه معطر است از هند به ايران مىآورند و با نام «سنبل رومى» و «ناردين رومى» در بازار ايران عرضه مىشود، قطعۀ ريشهاى است، كه دستهاى الياف قرمزرنگ در سر آن وجود دارد كه عنق ريشه و بن برگها و باقيماندۀ برگهاى گياه است. داراى بويى تند شبيه سنبل الطيب و مطبوع و معطر و طعم آن تلخ است.

گياه آن به بلندى u200a۵u200a/u200a٠u200a متر داراى ساقۀ زيرزمينى چوبى است كه پوشيده از الياف مىباشد. برگهاى پايين ساقه بزرگتر و برگهاى بالاى ساقه كوچكتر است. گلهاى آن به شكل گروه u200a۵u200a-u200a٣u200a عددى در كنار برگها ظاهر مىشود.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در ساقۀ زيرزمينى گياه جاتامانسيك اسيد ^u200a١u200aو سسكىترپن ^u200a٢u200aيافت مىشود [چودرى و ديگران]. در گزارش ديگرى آمده است كه ساقۀ زيرزمينى، داراى يك اسانس است و يك اسيد متبلور به نام جاتامانسيك اسيد از آن جدا شده است. اسانس آن داراى خاصيت ضعيف ضد باكترى و ضد پروتوزال ^u200a٣u200aاست. در اسانس آن علاوه بر سسكىترپن مواد رزينى و u200a٠١۶u200a/u200a٠u200a درصد آلكالوئيد وجود دارد ]M. P. E. SE. A[ .

خواص-كاربرد

در چين از ساقۀ زيرزمينى گياه براى رفع بو و به عنوان بادشكن و محرك [روا]، براى انواع ناراحتىهاى پوست [استوارت]، كاهش سردرد، قولنج و ضعفهاى روانى و روحى [لو]و تقويت اعصاب [ايشى دويا]به كار مىرود. [لو]معتقد است كه براى كشتن انگلهاى آسكاريد ^u200a۴u200aمالاريا نيز مفيد است.

در هند با انجام آزمايشهايى به اين نتيجه رسيدهاند كه اين دارو براى كاهش فشار خون مادۀ عامل مؤثرى دارد. به علاوه براى آرام كردن و راحت كردن عضلات نرم و رفع ضعف سيستم مركزى اعصاب و اثر كمى نيز در آرام كردن و راحت كردن عضله اسكلتى ^u200a۵u200aيا الياف عضله ^u200a۶u200aدارد.

در هند از ساقۀ زيرزمينى گياه كه معطر و تلخ است به عنوان تونيك، محرك، ضد عفونت و براى معالجۀ صرع، هيسترى و ناراحتىهاى تشنجى استفاده مىشود. در موارد طپش قلب جانشين سنبل الطيب است و براى قولنجهاى رودهاى مفيد است. از نظر طبيعت گرمتر از سنبل الطيب است ولى كمتر از آن قابض است.