ملاس

به فرانسوى Melasse و به انگليسى Molsses گفته مىشود. مادهاى است كه در جريان استخراج قند از چغندرقند و نيشكر پس از اينكه شيرۀ قند غليظ شده و از توربينها عبور كرد باقى مىماند.

ملاس يك شربت غليظى است كه برحسب اينكه از چغندرقند يا نيشكر گرفته شده باشد، بهطور متوسط داراى u200a۶۵u200a-u200a۴۵u200a درصد قند است و در حدود u200a١٠u200a درصد مواد معدنى و مقدارى آميد ^u200a١u200aو مقدار خيلى كمى مواد آلبومىنوئيد ^u200a٢u200aدارد.

ملاس نيشكر از نظر مقدار قند خيلى از ملاس چغندرقند غنىتر است (u200a۶۵u200a درصد در مقابل u200a۴۵u200a درصد) به طورى كه در اغلب كارخانجات از ملاس حاصل نيز مجددا قندگيرى مىنمايند.

ملاس استخراج اول داراى رنگ روشنى است و آن را First extraction گويند.

ملاس استخراج دوم به رنگ كمى تيره است و آن را Second extraction نامند.

ملاس استخراج سوم به رنگ قهوهاى تيره است و آن را Third extraction يا Blackstrap مىنامند.

در هريك صد گرم ملاس استخراج اول مواد زير وجود دارد:

آب u200a٢۴u200a گرم، انرژى غذايى u200a٢۵٢u200a كالرى، هيدراتهاى كربن u200a۶۵u200a گرم، كلسيم u200a١۶۵u200a ميلىگرم، فسفر u200a۴۵u200a ميلىگرم، آهن u200a۴u200a ميلىگرم، سديم u200a١۵u200a ميلىگرم، ويتامين A ، پتاسيم u200a٩١٧u200a ميلىگرم، تيامين u200a٠٧u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، رايبوفلاوين حدود u200a٠۶u200a/u200a٠u200a ميلىگرم و نياسين حدود u200a٢u200a/u200a٠u200a ميلىگرم.

در هريك صد گرم ملاس استخراج دوم مواد زير وجود دارد:

آب u200a٢۴u200a گرم، انرژى غذايى u200a٢٣٢u200a كالرى، هيدراتهاى كربن u200a۶٠u200a گرم، كلسيم u200a٢٩٠u200a ميلىگرم، فسفر u200a۶٩u200a ميلىگرم، آهن u200a۶u200a ميلىگرم، سديم u200a٣٧u200a ميلىگرم، پتاسيم u200a١٠۶٣u200a ميلىگرم، رايبوفلاوين u200a١٢u200a/u200a٠u200a ميلىگرم و نياسين u200a٢u200a/u200a١u200a ميلىگرم.

در هر يكصد گرم ملاس استخراج سوم مواد زير وجود دارد:

آب u200a٢۴u200a گرم، انرژى غذايى u200a٢١٣u200a كالرى، هيدراتهاى كربن u200a۵۵u200a گرم، كلسيم u200a۶٨۴u200a ميلىگرم، فسفر u200a٨۴u200a ميلىگرم، آهن u200a١۶u200a ميلىگرم، سديم u200a٩۶u200a ميلىگرم، پتاسيم u200a٢٩٢٧u200a ميلىگرم، تيامين u200a١١u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، رايبوفلاوين u200a١٩u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، نياسين u200a٢u200a ميلىگرم.

به طورى كه ملاحظه مىشود ملاس سياه ^u200a١u200aاز نظر مقدار آهن و پتاسيم و تا حدودى كلسيم در رديف پرارزشترين و غنىترين منابع است.

خواص-كاربرد

ملاس خيلى ملين است، به همين جهت در خوردن آن اسراف نبايد شود. در رژيمهاى غذايى بيمارى ارترايتيس (درد و التهاب مفاصل) مخلوط با گرد مخمر آبجو و شير و خامه خورده مىشود. يك قاشق سوپخورى گرد مخمر آبجو، يك قاشق سوپخورى ملاس سياه مخلوط با u200a٢۴٠u200a گرم شير تازه جوشيده در برخى موارد u200a۶٠u200a-u200a۵٠u200a گرم نيز خامۀ شير گاو اضافه مىكنند.

ملاس را اگر مخلوط با علوفه به گاو شيرى بدهند ايجاد اشتهاى فراوان كرده و در پروار كردن خيلى نتيجهبخش است، البته در مقدار آن اسراف نبايد شود زيرا اسهال شديد مىگيرند.