زيتون

در كتب طب سنتى با نام «زيتون» نام برده مىشود. به فرانسوى Olivier و به انگليسى Olive tree گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ Oleaceae داراى گونههاى مختلفى است كه سه گونۀ آن با نامهاى علمى Olea aucheri و Olea europaea و Olea ferruginea در ايران مىرويد. درختى است هميشه سبز و ناخزان.

مشخصات

u200a١u200a. گونۀ Olea aucheri) Chev. (Ehrend. . اين گونه زيتون درختى است كوچك يا درختچهاى است پرشاخه، ارتفاع آن در حدود u200a٣u200a متر است. برگهاى آن چرمى صاف بدون پيچيدگى، روى برگ سبز تيره براق و درخشان و پشت آن نقرهاى و كمى طلايىرنگ است. صفحۀ برگ در انشعابات و شاخههاى اصلى باريك، نيزهاى كشيده است. ابعاد آن u200a٧۵u200a*u200a١۴u200a ميلىمتر و بيشتر پهناى برگ در وسط است و در شاخههاى كوتاه، نيزهاى شكل كمتر باريك و ابعاد آن u200a۴۵u200a*u200a١٨u200a ميلىمتر است.

دمبرگ كوتاه و رگبرگ از پشت برگ بخوبى پيداست. وضع گلها به شكل خوشه كوتاه و محورى به طول در حدود u200a١۵u200a ميلىمتر، ميوۀ آن ناصاف و سياهرنگ و داراى قسمت گوشتى نازك، شكل ميوه تخممرغى به طول u200a٨u200a-u200a۶u200a ميلىمتر است. اين درختچه در جنوب ايران در استان كرمان در جنگلهاى بين اسفندقه و سيرجان در ارتفاعات u200a٢۵٠٠u200a مترى و ايرانشهر مىرويد و در مسقط در جبل اخضر نيز انتشار دارد.

u200a٢u200a. زيتون گونۀ Olea europea L. و مترادفهاى آن O. Oleaster Hoffm. و O. gallica Mill. و Olea. amygdalina Gouan. مىباشند. اين گونه زيتون را بهطور كلى زيتون مىنامند و ميوۀ آن زيتونى است كه معمولا براى روغنگيرى و خوراك بيشتر مورد مصرف است و نام محلى آن در جنگلهاى كردستان و در سپيددشت لرستان «كلكم» و «كلكام» است. در شاهپسند گرگان اين درخت را «چوبسيد» مىنامند و به عربى آن را «عتم» گويند. به فرانسوى Olivier d'europe و به انگليسى Common Olive ناميده مىشود و صمغ آن را «سطاركا» مىنامند. زيتون اروپايى درختى است بلند، ارتفاع آن در محلهاى رويش مساعد تا u200a١۵u200a متر و قطر برابر سينۀ آن تا يك متر نيز مىرسد.

برگهاى آن متقابل چرمى كشيده. پهناى برگ معمولا در قسمت انتهاى آن بيشتر است. كنارۀ برگ پيچيده، روى برگ سبز تيره با خالهاى سفيد و پشت برگ نقرهاى مايل به زرد است. گلهاى آن سفيد و ميوۀ آن تخممرغى شكل به قطر u200a٢u200a-u200a١u200a سانتىمتر مىباشد.

اين درخت طالب مناطق معتدل نيممرطوب است و سرما را تا u200a٨u200a درجۀ زير صفر مقاومت مىكند. درخت زيتون گونۀ اروپايى بيشتر در مناطق مديترانهاى مىرويد و در مناطق نيممرطوب و نيمخشك ايران ديده مىشود. در شمال كشور در جنگلهاى زربين وجود دارد و بيشتر در رستمآباد و رودبار و منجيل كاشته مىشود و از بهشهر تا راميان و سهراه شاهپسند بيشههاى متروكۀ آن كه آثار آبادانى سابق آن مناطق است، ديده مىشود. در درۀ حسنآباد چالوس كه جنگلهاى زربين وجود دارد نمونههاى كهنسال آن وجود دارد. درختان كهن از اين گونه زيتون در جنوب كشور در اطراف بم، ميمند، فسا، غار شاپور كازرون و همچنين در جنگلهاى لرستان (بيشه و سپيددشت) يافت مىشود.

u200a٣u200a. زيتون گونۀ Olea ferruginea Royle. و مترادف آن O. Cuspidata Wall.

است. اين درخت شباهت زيادى به زيتون معمولى دارد با اين تفاوت كه برگهايش بزرگتر و پشت برگهايش قرمزرنگ است و درازى و حاشيه پيچيده و پشت سرخرنگ برگها، آن را از گونۀ ديگر O. aucheri كه آنهم در جنوب ايران است، مشخص مىسازد. گلهاى آن سفيدرنگ و ميوۀ آن سفت به طول u200a٨u200a ميلىمتر است.

اين گونه زيتون در بلوچستان و ايرانشهر و كوه بمپشت در ارتفاع u200a١٣۵٠u200a مترى ديده شده است و در قسمتهاى جيرفت تا افغانستان و پاكستان نيز انتشار دارد.

تكثير زيتون با بذر و قلمه و يا حتى با كاشت يك قطعه چوب پوستدار آن انجام مىگيرد و براى به دست آوردن رقمهاى مورد نظر از طريق پيوند عمل مىكنند.

بهطور كلى در مورد وطن اصلى زيتون عقايد متفاوتى مطرح است. عدهاى معتقدند كه از ايتاليا برخاسته و از آنجا به سوريه و سواحل مديترانۀ عربى و سرانجام ايران وارد شده است. عدهاى ديگر وطن و زادگاه اصلى زيتون را ايران مركزى و بلوچستان مىدانند. در مورد سن درختان زيتون تا به حال درختانى با سن بيش از هزار سال نيز ديده شده است. آنچه تاريخ در مورد سابقۀ كشت و وجود زيتون در ايران مىگويد، زيتون در ايران سابقۀ طولانى دارد. ياقوت حموى در كتاب معجم البلدان كه در هشتصد سال قبل نوشته شده است (حدود ششصد هجرى) در مورد گرگان مىنويسد:

«جرجان شهر زيبايى است شامل بيابان بزرگى در مرز شهرهاى هموار و كوهستانى و خشكى و دريا، در آن زيتون، خرما، گردو، انار و نيشكر و مركبات بسيار مىرويد و ابريشم نيكو دارد» .

قسمت بيرونى چوب زيتون سفيد و درون چوب آن شكرى و زرد با رگههاى قهوهاى است و صيقلپذير و سخت و زيبا و در صنايع دستى و ظريفه كاربرد وسيعى دارد.

مشخصات

ميوۀ زيتون سفت است كه قسمت خارجى آن گوشتى و به ضخامت متفاوت در ارقام مختلف و در مغز آن هستۀ آن قرار دارد. هسته، داراى يك قشر چوبى سخت و در داخل آن بادام هسته واقع شده است. وزن ميوه در ارقام مختلف متفاوت و از u200a۵u200a-u200a١u200a گرم و شكل آن تخممرغى است. در قشر خارجى چوبى سخت هسته، شيارهايى كموبيش گود وجود دارد و بهطور كلى در حدود u200a٧۵u200a درصد از ميوۀ زيتون را قسمت گوشتى اطراف هسته و u200a٢۵u200a درصد را هسته تشكيل مىدهد. بادام زيتون كه از داخل هسته خارج شود در حدود u200a٢u200a/u200a٣u200a درصد كل وزن ميوه را تشكيل مىدهد.

زيتون معمولا در اوايل خرداد آغاز به گل دادن مىنمايد. ميوۀ آن از اوايل تير ظاهر مىشود و شروع به رشد مىكند و تا اوايل آبان به رشد خود ادامه مىدهد ولى هسته در شهريورماه شكل و وزن نهايى خود را ظاهر مىسازد. ميوه از اوايل مهرماه شروع مىكند رنگ بيندازد و رنگ سبزى به خود مىگيرد و بتدريج كه مراحل رسيدن ميوه نزديك مىشود، اين رنگ سبز تبديل به رنگ بنفش و پس از آن بنفش و قهوهاى و سرانجام سياه مىشود، به طورى كه در آذر و دىماه كه موقع برداشت ميوه است، رنگ آن بكلى تيره است. برداشت ميوه در آذر و دى شروع و بخصوص در سالهاى پرحاصل تا اواخر زمستان ادامه مىيابد.

در مرحلۀ دوم رسيدن ميوه يعنى از آغاز رنگ عوض شدن و در زمانى كه پوست رنگ بنفش به خود مىگيرد و هسته شروع به سخت شدن مىنمايد، تشكيل روغن در ميوۀ زيتون شروع مىشود و قسمت عمده و اعظم روغن موجود در ميوۀ زيتون در قسمت گوشتى ميوه تشكيل مىگردد. مقدار درصد روغن در اين قسمت از ميوه بهطور متوسط در حدود u200a٣٠u200a-u200a٢۵u200a درصد وزن قسمت گوشتى يا پولپ است ولى اين نسبت در ارقام مختلف خيلى متفاوت و از u200a١٠u200a درصد تا u200a۴۵u200a درصد نيز ممكن است متغير باشد.

قسمت قشر چوبى هسته از نظر مقدار روغن خيلى فقير است و شايد كمتر از يك درصد روغن داشته باشد ولى بادام داخل هسته در حدود u200a٣۵u200a-u200a٣٠u200a درصد روغن دارد. بايد توجه كرد كه مقدار روغن موجود در بادام داخل هسته با توجه به وزن خيلى كم هسته مقدار غير قابل ملاحظهاى است و در ارتباط با روغن قسمت گوشتى ميوه كم و قابل اغماض است و مىتوان از روغنگيرى از بادام هسته صرفنظر نمود.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در ميوۀ زيتون وجود گلوكوزيد اولوروپئين ^u200a١u200aو مادۀ چرب تأييد شده است و به علاوه در حدود u200a٧u200a/u200a١٢u200a درصد در زيتون نارس سبز و حدود u200a٣٠u200a-u200a١٠u200a درصد در زيتون رسيده مواد چرب و روغن وجود دارد.

برگهاى زيتون را كه به عنوان علوفه به خرگوش دادهاند u200a٢٣u200a-u200a١٧u200a درصد قند خون خرگوش را پايين آورده است.

بررسى ديگرى نشان داده است كه مادۀ عاملى كه در عصارۀ آبى برگهاى زيتون موجود است و موجب كاهش فشار خون مىشود نوعى از تركيبات كولين مىباشد و به علاوه وجود يك لاكتون غير اشباع ^u200a٢u200a، النوليد ^u200a٣u200aو اولوروپئيك اسيد ^u200a۴u200aنيز در آن تأييد شده است.

و سرانجام در برگ درخت زيتون كمى مواد قندى، موم، تانن، مواد تلخ، گاليك اسيد و مانيت ^u200a۵u200aوجود دارد. در زيتون نارس سبز مقدار قابل ملاحظه (حدود u200a٢۴٠٠u200a ميلىگرم) در هريك صد گرم سديم و u200a۶u200a/u200a١u200a ميلىگرم آهن و در زيتون رسيده نمكزده شور در هريك صد گرم حدود u200a٣٢٨٨u200a ميلىگرم سديم وجود دارد.

روغن زيتون: در حرارت u200a٢٠u200a درجۀ سانتىگراد داراى وزن مخصوص u200a٩١٨u200a/u200a٠u200a-u200a٩١۶u200a/u200a٠u200a مىباشد. مايعى است به رنگ زرد مايل به سبز يا زيتونى و زلال شفاف كمى چسبنده. روغن زيتون خالص و خوب اگر در u200a١۵u200a درجۀ سانتىگراد نگهدارى شود بايد كاملا سالم و خوب بماند و نبايد هيچ رسوبى از خود بگذارد و اسيديتۀ آن برحسب Oleic acid بايد كمتر از 5/0 درصد باشد.

توضيح: هر روغنى داراى مقدارى اسيدهاى آزاد چرب مىباشد. ارزش خوراكى روغن در جهت عكس مقدار و درجۀ اسيديتۀ آن تغيير مىكند يعنى هرچه درجۀ اسيدى كمتر باشد روغن براى خوراك و غذا مناسبتر است و معمولا همين كه درجۀ اسيدى روغن از u200a۵u200a درصد تجاوز كند (برحسب اسيد اولئيك) ديگر قابل خوردن زيتون پرورده قبل يا بعد از غذا توصيه نمىشود. خوردن زيتون پرورده با غذا مقوى معده و اشتهاآور و قابض و مبهى است ولى ايجاد بىخوابى مىكند از اين نظر بايد با مغز گردو و بادام و سركه خورده شود و ضمنا مضر ريه است و از اين نظر بايد با عسل خورده شود.

ضماد ميوۀ زيتون براى رفع پوسته شدن سر و ضماد نارس آن براى سوختگى آتش مفيد است. برگ زيتون از نظر طبيعت گرم و خشك است و ضماد برگ آن براى ورمهاى گرم چشم و التيام زخم سر كه در تاثر بريدگى ايجاد شده باشد و همچنين براى مخملك و ضماد آن مخلوط با عسل براى داخس يا عقربك (آماسى كه در بن ناخنها ايجاد و سفيد چركين مىشود) و به انگليسى ويتلا ^u200a١u200aگويند نافع است. جويدن برگ زيتون براى رفع زخمهاى دهان خوب است.

مضمضه با آب دمكردۀ آن براى تسكين درد دندان كرمخورده و خوردن پختۀ آن در سركه براى نقرس و درد مفاصل و حقنه يا اماله با آب دمكردۀ آن براى زخمهاى داخلى و مقعده و رحم نافع است. شياف آن براى قطع سيلان ترشحات رحم و خونريزى آن مفيد است و ضماد خام آن براى تورم حدقۀ چشم و سرانجام ماليدن آب دمكردۀ شاخه و برگ و ميوه و ريشۀ آن براى رفع سردرد و سرگيجه و پاشيدن آن در خانه براى گريزانيدن حشرات نافع است. مضمضه با آبنمكى كه زيتون در آن پرورده شده است براى استحكام لثهها و دندان مفيد است و ضماد خاكستر چوب آن با عسل و آب ميوۀ زيتون براى جلوگيرى از ريختن مو و كچلى و جوشهاى سر نافع مىباشد.

صمغ درخت زيتون از نظر طبيعت گرم و خشك است و خواص آن مقوى ذهن و حافظه و در اين مورد قوىتر از كندر است و براى سرفۀ مزمن و اخراج بلغم و رفع رطوبت جراحتها بهطور مرهم روى زخمها گذارده مىشود و موجب رويانيدن گوشت مىشود.

روغن زيتون يا «زيت» از نظر طبيعت گرم و خشك و يابس است. از نظر خواص خوردن u200a٧٠u200a گرم آن با نيم كيلوگرم آب و يا ماء الشعير مسهل قوى است و براى درد اعضا و سياتيك نافع است و با آب گرم براى رفع قولنج و دلپيچه و خارج كردن كرم معده و خرد كردن سنگ مثانه و دفع سنگهاى صفراوى، رفع يبوست مزمن، ازدياد ترشح ادرار، حيض، عرق و تسكين درد مفاصل و سياتيك و سرين مفيد است. حقنه يا تنقيه با روغن زيتون و آب گرم به مقدارى كه فوقا ذكر شد براى درد كمر و درد مفاصل و سياتيك و ماليدن روغن زيتون براى دردهاى سر و با مرهمها براى التيام زخمها نافع است. مقدار خوراك آن تا u200a٣۵u200a گرم است.

«زيت العتيق» : اگر روغن زيتون را بيش از يك سال و به قولى تا شش سال نگهدارى كنند كهنه شود، آن را زيت العتيق گويند. اين نوع روغن زيتون گرمتر از غير عتيق آن است. خواص آن ملين است و اكتحال و ماليدن آن به چشم براى تقويت چشم مفيد است و اگر آن را گرم كنند و در محلى كه عقرب نيش زده است بمالند درد آن را تسكين دهد. روغن زيتونى كه از هفت سال بيشتر كهنه شده باشد جانشين روغن بلال است و هرچه كهنهتر شود قوىتر مىگردد. معروف است كه تا u200a۴u200a هزار سال قوت خود را نگه مىدارد.

روغن زيتونى كه از ميوۀ نارس گرفته شود برخلاف روغن زيتون معمولى سرد و خشك است. خواص آن مقوى لثه و دندان و صافكنندۀ اخلاط و بازكنندۀ گرفتگىها و انسداد و مانع ترشح عرق است.

براى خرد كردن سنگ مثانه مفيد است. اگر u200a٨٠u200a گرم آن را با u200a٨٠u200a گرم عسل، u200a١۴u200a گرم كندر و u200a١۶u200a گرم سياهدانه مخلوط كنند و مدت سه روز در حمام بخورند و در آن روزها آب سرد نخورند براى تمام دردهاى سرد مانند سستى و فلج و لقوه و نظاير آن مفيد بوده و براى پيران موجب هيجان و تقويت نيروى جنسى مىشود.

جوشاندۀ برگ زيتون u200a۵٠u200a-u200a٢٠u200a گرم در هزار گرم آب مصرف مىشود و گرد پوست شاخههاى زيتون و يا گرد برگ زيتون از u200a٢۵u200a-u200a۴u200a گرم مخلوط در يك مايع يا شربت ساده و يا مخلوط در آب عسل خورده مىشود.

خوردن روغن زيتون به عنوان ملين u200a۵٠u200a-u200a٣٠u200a گرم نافع است و به علاوه قولنج كبدى كه ناشى از سنگ كيسۀ صفرا باشد را تسكين مىدهد. در استعمال خارجى مخلوط روغن زيتون و شراب قرمز به مقدار مساوى براى شستن و پانسمان زخم مفيد است.

نظرى به تحقيقات جديد علمى در مورد خواص درمانى روغن زيتون

ساكنين جزيرۀ كرت بيش از هر ملتى در رژيم غذايى خود از انواع مواد چربى استفاده مىكنند و معمولا غذاهاى خيلى چرب مىخورند و در حدود u200a۴۵u200a درصد كالرى حاصل از رژيم غذايى روزانۀ آنها از چربىها مىباشد. حد اقل u200a٣٣u200a درصد آن از روغن زيتون است. با اين رژيم غذايى پرچربى انتظار همه اين است كه ساكنين جزيرۀ كرت بيش از ساير مردم دنيا دچار بيمارىهاى قلبى شوند ولى برعكس، اهالى جزيرۀ كرت يكى از گروههاى نادرى در دنيا هستند كه با وجود مصرف چربى زياد كمتر از هر گروه ديگر به بيمارىهاى قلبى و سرطان مبتلا مىشوند. دليل آن اين است كه اهالى جزيرۀ كرت بيش از اكثر مردم دنيا روغن زيتون مصرف مىكنند. در جزيرۀ كرت روغن زيتون خيلى زياد و مثل آب مصرف مىشود و مصرف سرانۀ روغن زيتون در اين جزيره بيش از هر نقطهاى در دنيا مىباشد. در فاصلۀ كمى بعد از مردم كرت از نظر مصرف روغن زيتون، ايتاليا و پس از آن يونان و ساير مناطق مديترانهاى هستند.

اشخاصى كه روغن زيتون زياد مصرف مىكنند بيشتر عمر مىكنند

پس از ويليام كندى ^u200a١u200a، دانشمندى كه معتقد بود ايتاليايىها را روغن زيتون نجات داده است، پژوهشهاى جديدى را آنسل كيس ^u200a٢u200a، محقق معروف رژيمهاى غذايى پرچربى در دانشگاه مىنزوتا ^u200a٣u200aروى u200a٢٣٠٠u200a نفر مردان ميانسال از u200a٧u200a كشور مختلف، به عمل آورد و نشان داده است كه نرخ مرگومير در اثر انواع بيمارىهاى قلبى در مردهايى كه قسمت عمدۀ چربى مصرف روزانۀ آنها روغن زيتون بوده است بهطور استثنايى كم مىباشد. تحقيقات علمى متعدد ديگرى تأييد نموده كه در روغن زيتون تركيبات شيميايى وجود دارد كه در خون آثار مفيدى مىگذارند از جمله تمايل خون به لخته شدن را متوقف نموده و نسبت HDL/LDL كلسترول خون را به نفع HDL اصلاح مىكند، و از رسوب كلسترول در شريانها جلوگيرى مىنمايد و به اين دليل است كه دانشمندان غذادرمانى مصرف روغن زيتون را به عنوان داروى بسيار مؤثرى براى پيشگيرى حملههاى قلبى و حتى پس از وقوع اوليه حمله براى جلوگيرى از حملات بعدى قلبى توصيه مىنمايند.

در ميلان پزشكان به بيمارانى كه جرّاحى قلب كردهاند خوردن روزانه u200a۵u200a-u200a۴u200a قاشق سوپخورى بزرگ روغن زيتون را به عنوان قسمتى از رژيم غذايى آنها توصيه مىكنند. با اين رژيم ظرف u200a۶u200a ماه وضع خون بيماران چنان اصلاح مىشود كه احتمال وقوع حملههاى بعدى قلبى را خيلى كاهش مىدهد.

پزشكان مركز علوم بهداشتى دانشگاه تكزاس در دالاس كه يكى از مراكز پيشاهنگ پيشرفته در درمان بيمارىهاى قلبى است نيز در تحقيقات خود دريافتهاند كه وجود مواد چرب از نوع مونو انساتوريتد ^u200a۴u200a(چربىهايى كه داراى يك اسيد چرب اشباعنشده هستند) در روغن زيتون موجب مىشود كه كلسترول خون به مقدار محسوسى كاهش يافته و در تركيب اجزاى آن نيز تغييرات مفيدى ايجاد شود.

در يك آزمايش كه در مورد عدهاى امريكايى ميانسال به عمل آمده نشان داده شده است كه مصرف روغن زيتون، كلسترول خون را در حدود u200a١٣u200a درصد و جزء خطرناك كلسترول يعنى LDL را/21 درصد كاهش داده است. محقق ديگرى به نام دكتر ويليام گروندى ^u200a١u200aدر پژوهشهاى خود دريافته است كه چربىهاى مونو انساتوريتد براى كاهش كلسترول بالاى خون آنقدر تأثير دارند كه مثل اين است كه شخص رژيم كمچربى داشته است. و توصيه دكتر گروندى اين است كه به منظور پيشگيرى بيمارىهاى قلبى به جاى ساير انواع روغنهاى گياهى و حيوانى، بهتر است فقط از چربى روغن زيتون استفاده شود.

روغن زيتون چطور عمل مىكند و رمز شفابخشى آن چيست؟

قسمت عمدۀ روغن زيتون را ملكولهاى چربى گياهى از نوع مونو انساتوريتد تشكيل مىدهند كه از ساير انواع چربىهاى گياهى كه داراى مولكولهاى چربى پولىانساتوريتد هستند و غالبا براى خوردن توصيه مىشوند، نظير روغن ذرت، در اصلاح كيفيت خون بيشتر مؤثر است.

توضيح: چربىهاى پولىانساتوريتد چربىهايى هستند كه از چند اسيد چرب اشباعنشده تشكيل شدهاند.

روغن زيتون نه فقط كلسترول توتال خون را كاهش مىدهد بلكه در عين حال برعكس ساير روغنهاى گياهى جزء مفيد كلسترول خون يعنى HDL را حفظ مىكند و چندان كاهش نمىدهد و در نتيجه نسبت بحرانى HDL در خون حمايت مىشود. و اين رمز شفابخشى نيرومند روغن زيتون در مورد درمان بيمارىهاى قلبى است. در حالى كه ساير انواع روغنهاى گياهى كلسترول خون را با تمام اجزايش كاهش مىدهند يعنى LDL و HDL هر دو را كاهش مىدهند.

تا اين اواخر دلايل شفابخشى و آثار مفيد روغن زيتون محدود به توضيحات ياد شده بود ولى در تحقيقات جديد علمى كشف شده است كه در روغن زيتون يك عامل ضد بيمارىهاى قلبى ديگرى نيز وجود دارد كه مستقلا عكس العملهاى فيزيولوژيكى مفيدى دارد. مثلا به عنوان يك عامل ضد انعقاد خون (رقيق كردن خون و كاهش شانس لخته شدن و انسداد شريانى) و همچنين جلوگيرى نسبى جذب كلسترول اضافى در بدن مؤثر است.

گروهى ديگر از دانشمندان ايتاليايى به سرپرستى دكتر برونو برّا ^u200a١u200a، استاد بيوشيمى دانشكده داروشناسى دانشگاه ميلان، در تحقيقات دامنهدارى در حدود هزار تركيب شيميايى فعال در روغن زيتون تشخيص دادهاند. طبق نظر دكتر برّا اين تركيبات شيميايى حتى ممكن است در مورد برخى اشخاص با رژيمهاى غذايى پرچربى و پركلسترول نيز مقابله كنند. يكى از آن هزار تركيب شيميايى به نام سايكلو آرتانول ^u200a٢u200a، كلسترول اضافى خون در جريان سيكل جذب را، خنثى مىكند و باعث مىشود كه از جريان خون خارج شود.

مطالعات دكتر برّا نشان مىدهد كه خوردن يك قاشق سوپخورى بزرگ روغن زيتون آثار كلسترولزدايى دو عدد تخممرغ را از بين مىبرد.

محققان دانشگاه كنتاكى امريكا در آزمايشهاى خود دريافتهاند كه روغن زيتون فشار خون را نيز كاهش مىدهد و حتى مصرف در حدود u200a٣u200a/u200a٢u200a يك قاشق سوپخورى در روز موجب شده است كه فشار سيستوليك ^u200a٣u200aخون در حدود 5 و فشار دياستوليك ^u200a۴u200aخون u200a۴u200a درجه در مردان كاهش يابد.

روغن زيتون به عنوان عامل ضد پيرى و ضد سرطان

تأثير روغن زيتون در داخل سلولهاى انسان، جدار سلولها را مقاوم كرده و در برابر حملات و آسيبهاى راديكالهاى آزاد ^u200a۵u200aمخرّب كه بهطور سرگردان در بدن وجود دارند حفظ و حمايت مىنمايد، به اين ترتيب كه مواد ضد اكسيدكنندهها را كه در روغن زيتون به مقدار زياد وجود دارند، سلولهاى بدن انسان جذب كرده و موجب مىشوند كه فرسايش و پيرى سلول به تأخير بيفتد و سلولها مدت طولانىترى زنده و فعال بمانند و بيشتر بتوانند در برابر حملات اكسيدكنندهها كه موجب ايجاد اختلال سلولى مىشود بجنگند و نگذارند زمينه براى ايجاد سرطان مناسب شود.

روغن زيتون، همچنين كمى مليّن است.

وصيهها: براى استفاده حد اكثر از خواص درمانى روغن زيتون براى قلب بايد بهترين نوع آن مصرف شود. بين انواع روشهاى روغنگيرى، نوعى كه مؤثرترين روغن را تهيه مىكند و بيشترين مواد شيميايى را براى مقابله با بيمارىهاى قلبى دارد روشى است كه با به كار بردن آن روغن زيتون بهطور طبيعى و بكر از طريق خرد كردن و با فشار سرد از زيتونهاى رسيده و تازه و سالم تهيه شود. طبق نظر دكتر برّا كارشناس مصرف روغن زيتون در بيمارىهاى قلبى، هر قدر روغن زيتون طبيعىتر باشد يعنى بدون حرارت و بدون اضافه كردن هيچ موادى بهطور ساده و با فشار سرد تهيه شود به همان نسبت تركيبات شيميايى مفيد ضد بيمارىهاى قلب در آن بيشتر و مؤثرتر است.

u200a٢u200a. براى اينكه خاصيت كلسترولزدايى روغن زيتون را افزايش دهيم بايد از مصرف چربىهاى اشباعشده نظير كره و روغن حيوانى و تخممرغ و ساير انواع چربىهاى اشباعشده، چه مستقيم و چه از طريق خوردن گوشت و لبنيات چرب و ساير مواد خوراكى محتوى آنها خوددارى شود و بجاى آنها مصرف روغن زيتون طبيعى را بالا ببريم. اين كار موجب مىشود كه فعاليت گيرندههاى LDL افزايش يافته و هرچه بيشتر اين جزء مضر كلسترول خون از آن خارج شود. خوردن مقدار زيادى چربىهاى اشباعشده همراه با روغن زيتون آثار مفيد روغن زيتون را تحت الشعاع قرار داده و كاهش مىدهد.

توجه: در موارد نادرى ديده شده است كه در برخى اشخاص مصرف زياد روغن زيتون در يك وعده غذا موجب اسهال موقتى خفيفى شده است.

توضيحى دربارۀ راديكالهاى آزاد

هر تركيب شيميايى معمولا از دو يا چند عنصر تشكيل مىشود. اين عناصر را نيروى شيميايى خاصى به هم متصل كرده و مولكولهاى هر تركيب شيميايى را تشكيل مىدهند. اين اتحاد و پيوستگى شامل الكترونهايى مىباشد. الكترونها قسمتهاى با بار منفى اتمهاى عناصر هستند. طرز وجود و قرار داشتن الكترونها نشاندهندۀ ثبات يا عدم ثبات هر تركيب شيميايى مىباشد. يك تركيب شيميايى با ثبات داراى الكترونهاى زوج مىباشد. هر الكترون كه شريك زوج خود را نداشته باشد و به اصطلاح فرد باشد راديكال آزاد ناميده مىشود. اين نوع الكترونهاى فرد در پى يافتن جفت خود سرگردان موجب بىثباتى و مزاحم هستند و مرتبا در جستجوى يك الكترون ديگر هستند كه با آن جفت شوند و هرآن ممكن است الكترونى را از مولكول يك تركيب ديگر دزديده و به خود جذب كرده و باعث بىثباتى در انهدام مولكول آن ماده شوند.