خرمالو

ميوۀ درختى است كه درخت آن به فرانسوى Plaqueminier Kaki و Persimonia Kaki و Coing de Chine و به انگليسى Kaki و Persimmon tree و Japanese persimmon و Kaki persimmon گفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ Ebenaceae ، نام علمى آن Diospyros Kaki و مترادفهاى آن Diospyros chinesis BI. و Diospyros Schi-Tse Bunge و Diospyros roxburghii Carr. از طرف گياهشناسان مختلف نامگذارى شده است.

مشخصات

درخت كوتاهى است به ارتفاع u200a۵u200a-u200a۴u200a متر، برگهاى آن ساده، كامل، متناوب، بيضى، نوكتيز و بدون دندانه به رنگ سبز حنايى. گلهاى آن كوچك در گروه چندتايى به رنگ سفيد با حاشيۀ زردرنگ، يا منفرد. ميوۀ آن شلغمىشكل، به رنگ نارنجى كه پس از رسيدن قرمز تيره مىشود و به ابعاد يك سيب است. گوشت ميوۀ آن نرم در حالت نارس گس و در حالت رسيدن شيرين و مطبوع است.

درخت خرمالو از طريق پيوند روى پايه كلهو ازدياد مىشود (كلهو يا Diospyros lotus در جنگلهاى شمال ايران فراوان است) . ميوههاى خرمالو در ايران در شهرها كه بهطور منفرد كاشته مىشود، معمولا بدون تخم است ولى در كنار درياى خزر در اثر وجود كلهو، گلهاى آن تلقيح شده و تخمدار مىشود. خرمالو بومى چين و ژاپن است و در ايران بهطور پرورشى و پيوند روى كلهو تكثير مىشود. تخم بودادۀ خرمالو را به جاى قهوه در چين كوبيده و استفاده مىكنند.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى ميوۀ خرمالو داراى مقدار زيادى تانن و قند ساكاروز، ترىاوكسى بنزول ^u200a١u200a، ماليك اسيد، ترىاوكسى بنزوئيك اسيد ^u200a٢u200a، آرابينوز ^u200a٣u200a، پنتوزان ^u200a۴u200a، ليكوپن ^u200a۵u200aو زآكسانتين ^u200a۶u200a، يك اكسيداز ^u200a٧u200aو ويتامينهاى B، A و C و كاروتن مىباشد ]M. P. E. SE. A[ .

در تخم آن مانان ^u200a٨u200a[روا*]وجود دارد. ميوۀ نارس خرمالو داراى شىبوئول ^u200a٩u200aمىباشد كه باعث كاهش فشار خون بالا مىشود. مواد عامل آن فلوروگلوسينول ^{u200a١٠u200a}و گاليك اسيد است.

كاليس ^{u200a١١u200a}يعنى كاسبرگهاى گل و به عبارت روشنتر برگچههاى سبز زير گل داراى مواد متبلور غير ازته مىباشد. گزارش بررسيهاى تكميلى ديگرى نشان مىدهد كه در چوب خرمالو مادۀ سيتوسترول وجود دارد و به علاوه در خرمالو در حدود u200a٠٢u200a/u200a٠u200a درصد مواد فلاونوئيد ^{u200a١٢u200a}و آستراژتين ^{u200a١٣u200a}يافت مىشود ]S. G. I. M. P[ .

در هريك صد گرم خرمالوى رسيده در قسمت قابل خوردن آن مواد زير موجود است:

آب u200a٧٨u200a گرم، پروتئين u200a٧u200a/u200a٠u200a گرم، چربى u200a۴u200a/u200a٠u200a گرم، هيدرات كربن u200a٧u200a/u200a١٩u200a گرم،

كلسيم u200a۶u200a ميلىگرم، فسفر u200a٢۶u200a ميلىگرم، سديم u200a۶u200a ميلىگرم، پتاسيم u200a١٧۴u200a ميلىگرم، ويتامين A u200a٢٧١٠u200a واحد بينالمللى، تيامين u200a٠٣u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، رايبوفلاوين u200a٠٢u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، نياسين u200a١u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، ويتامين C 11 ميلىگرم و انرژى غذايى 77 كالرى.

خواص-كاربرد

در طب گياهى جديد بطور عمده از شيرهاى كه در اثر فشار ميوۀ نارس خرمالو گرفته مىشود و از كاسبرگهاى گل (برگچههاى زير گل) و قسمت دم گل واقع در زير گل استفاده مىشود. در چين ميوۀ خرمالو براى تقويت معده و به عنوان قابض [روا*] و نرمكنندۀ سينه استفاده مىشود [فوكود، كروست و پتلو**]. و براى آرام كردن سكسكه نيز نافع است [ايشىدويا]. شيرهاى كه از فشردن ميوۀ نارس خرمالو به دست مىآيد، براى پايين آوردن فشار خون بالا خيلى مؤثر است [چونگ كوئوتونونگ يائوچى]. خونريزى را بند مىآورد و ورم و التهاب بواسير را فرومىنشاند. مانند ملين عمل مىكند و داروى مؤثرى براى تيفوس و تيفوئيد است [هاو]. جوشاندهاى كه از كاسبرگهاى زير گل و دم گل تهيه مىشود، براى معالجۀ سرفههاى سخت و تنفس سخت يا عسر النفس نافع است [استوارت]و ضمنا براى تهوع نيز مفيد است [چيو*].

دمكردۀ گل آن مقوى معده است و ضد قى، تهوع [لوئى**]، و ضد سرفه [كاريونه و كيمورا*]است. پوست درخت و چوب خرمالو به عنوان قابض در مورد ترشحات زياد و بندآورندۀ خون در زخمها و جراحات تجويز مىشود. جوشاندۀ برگهاى آن ضد سرفه و ضد تب است [هو]. ريشۀ آن قابض است [استوارت].