برنج

در كتب طب سنتى با نام عربى آن «ارز» ، «ارز» ، «ارز» آمده است. به فرانسوى Riz و Riz cultive و به انگليسى Riceگفته مىشود. گياهى است از خانوادۀ Gramineae نام علمى آن Oryza sativa L. مىباشد.

مشخصات

برنج گياهى است علفى يكساله مخصوص مناطق گرم پرآب. معروف است كه از نظر شرائط اقليمى محل رويش برنج بايد سر در آتش و پا در آب باشد. ارتفاع ساقۀ آن حدود u200a۴u200a/u200a١u200a-u200a١u200a متر. برگهاى آن باريك و دراز نوكتيز و گلهاى آن به صورت سنبلكهايى با دمكوتاه در اطراف محور گلدهندۀ گياه ظاهر مىشود و ميوۀ آن به شكل خوشهاى متشكل از سنبلكها در انتهاى ساقه درمىآيد. در مورد بعضى از ارقام، خوشه برنج داراى ريشك است و در مورد بعضى از ارقام بدون ريشك مىباشند. در هر سنبلك سه گل وجود دارد كه يكى از گلها كه در رأس واقع شده كامل و بارور و دو گل ديگر كه در طرفين آن قرار دارند عقيم هستند. ميوه را كه يك دانۀ برنج در آن قرار دارد شلتوك نامند.

برنج از آسيا برخاسته است و از روزگاران كهن در چين، ژاپن، هندوچين و هندوستان و پس از آن در جاوه، سيلان، اندونزى، مصر، ماداگاسكار، برزيل، امريكا، جنوب اروپا و عدهاى از ساير مناطق دنيا حتى در جنوب شوروى سابق نيز در مناطق گرم مانند سرزمين كوبان كاشته مىشود. در ايران انواع آن در مناطق شمال ايران و در جنوب در خوزستان و در نواحى گرمسير فارس و اصفهان كاشته مىشود.

از نظر شكل ظاهرى بهطور كلى دو نوع برنج وجود دارد، نوع هندى كه دانۀ دراز است و باريك و خيلى مرغوب كه قسمت عمدۀ برنجهاى مرغوب صدرى ايران از آن نوع مىباشد. نوع دوم ژاپنى كه دانۀ گرد و ريز است كه در ايران به نام برنج گرده معروف مىباشد.

از نظر تطابق با شرايط اقليمى رويش نيز u200a۴u200a گونه اصلى مختلف وجود دارد.

u200a١u200a. Riz cultive كه نام علمى آن Oryza sativa L. مىباشد و برنجى است كه در اراضى جلگهاى آبگير كاشته مىشود و به آب زياد احتياج دارد.

u200a٢u200a. Riz glutant كه نام علمى آن Oryza glutinosa مىباشد. برنجى است كه داراى چسبندگى مىباشد و در مناطق پرآب كاشته مىشود و ژاپنىها بيشتر اين نوع را دوست دارند اين برنج نيز به آب زياد احتياج دارد.

u200a٣u200a. Riz flottant يا Oryza fluitans يا برنج مواج كه معمولا بهطور شناور در آب مىرويد و در تايلند و نواحى كه اراضى گود را سيلاب فرامىگيرد كاشته مىشود و پس از بزرگ شدن بوتهها در بعضى قسمت عمق آب تا چند متر مىرسد كه نهال برنج در آن بهطور شناور به رشد خود ادامه مىدهد.

u200a۴u200a. Riz de montagne يا Oryza montana كه در اراضى بلند آب و مرتفع نسبتا خشك و كمآب كاشته مىشوند.

يك دانه شلتوك به ترتيب از خارج به داخل، شامل پوست برنج است كه در موقع كوبيدن برنج آن را از شلتوك مىگيرند و پس از آن غشاى قهوهاى رنگى است كه قسمت عمدۀ ويتامينها و مواد معدنى برنج در آن قرار دارد و آن را به انگليسى تيكىتيكى ^u200a١u200aنيز مىنامند و آخر مغز سفيد پر از نشاسته برنج است كه پس از سفيد كردن برنج قهوهاى و برداشتن غشاى تيكىتيكى به صورت برنج سفيد در بازار عرضه مىشود.

تكثير برنج از طريق كاشت شلتوك برنج در اوايل بهار در خزانه است و پس از اين كه گياه چندبرگه شد آنها را در مزارع غرقابشده مىكارند. انواع برنجهاى زودرس پس از u200a٩٠u200a-u200a٧٠u200a روز و برنجهاى ديررس در اوايل زمستان يعنى پس از u200a١۵٠u200a-u200a١٢٠u200a روز مىرسد.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در برنج آلكالوئيدى بنام اوريدين ^u200a١u200aوجود دارد كه ناخالص آن خاصيت آنتىنورىتيك ^u200a٢u200aدارد (ضد تورم يا التهاب عصبى) . در غشاى نقرهاى برنج يك باز ) Base( اوريزيانين ^u200a٣u200aو در پوست برنج يك گلوكوزيد به نام نوكائين ^u200a۴u200aيافت مىشود كه در اثر هيدروليز مادهاى به نام آگلوكون نوكاژنين ^u200a۵u200aمىدهد.

در سند ديگرى دربارۀ بررسىهاى شيميايى گياه برنج تركيبات شيميايى برنج را چنين نقل مىكند.

در گياه برنج ويتامين A ، ويتامين B كمپلكس و D و E ، كمى مواد چرب، هيدراتهاى كربن، پروتئين، آدنين ^u200a۶u200a، كولين، آراشيديك اسيد، بهنيك اسيد ^u200a٧u200a، پالميتيك اسيد، اولئيك اسيد و در آخر فيتوسترين ^u200a٨u200aيافت مىشود [والنزوئلا].

تركيبات عصارۀ تيكىتيكى كه در اثر سفيد كردن برنج به دست مىآيد عبارتاند از:

فسفر، پروتئين، قند، مواد غير آلى، ويتامين B و آب [كونچا-والنزوئلا**]. و در خاكستر گياه مواد مغذى از جمله كلسيم، منيزيم، پتاسيم، كولين و سولفور وجود دارد.

از نظر مواد غذايى موجود در دانۀ برنج به تجزيههاى جالب زير توجه فرماييد.

در هريك صد گرم برنج قهوهاى خام يعنى برنجى كه فقط پوست شلتوك گرفته شده ولى سفيد نشده است، مواد زير وجود دارد:

آب u200a١٢u200a گرم، پروتئين u200a۵u200a/u200a٧u200a گرم، مواد چرب u200a٩u200a/u200a١u200a گرم، هيدراتهاى كربن u200a٧۶u200a گرم، خاكستر u200a٢u200a/u200a١u200a گرم، كلسيم u200a٣٢u200a ميلىگرم، فسفر u200a٢٢١u200a ميلىگرم، آهن u200a۶u200a/u200a١u200a ميلىگرم، سديم u200a٩u200a ميلىگرم، پتاسيم u200a٢١۴u200a ميلىگرم، تيامين u200a٣۴u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، رايبوفلاوين u200a٠۵u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، نياسين u200a٧u200a/u200a۴u200a ميلىگرم و انرژى u200a٣۶٠u200a كالرى.

در هريك صد گرم برنج سفيدشدۀ خام كه پوست شلتوك را گرفته و غشاى نازك قهوهاى آن نيز گرفته و سفيد شده است مواد زير وجود دارد:

آب u200a١٢u200a گرم، پروتئين u200a٧u200a/u200a۶u200a گرم، مواد چرب u200a۴u200a/u200a٠u200a گرم، هيدراتهاى كربن u200a٨٠u200a گرم، خاكستر u200a۵u200a/u200a٠u200a گرم، كلسيم u200a٢۴u200a ميلىگرم، فسفر u200a٩۴u200a ميلىگرم، آهن u200a٨u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، سديم u200a۵u200a ميلىگرم، پتاسيم u200a٩٢u200a ميلىگرم، تيامين u200a٠٧u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، رايبوفلاوين u200a٠٣u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، نياسين u200a۶u200a/u200a١u200a ميلىگرم و انرژى u200a٣۶٣u200a كالرى.

و در هريك صد گرم Bran يعنى پوست شلتوك كه در جريان كوبيدن گرفته مىشود بهطور خام مواد زير موجود است:

آب u200a٧u200a/u200a٩u200a گرم، پروتئين u200a٣u200a/u200a١٣u200a گرم، مواد چرب u200a٨u200a/u200a١۵u200a گرم، هيدراتهاى كربن u200a۵٠u200a گرم، خاكستر u200a۴u200a/u200a١٠u200a گرم، كلسيم u200a٧۶u200a ميلىگرم، فسفر u200a١٣٨۶u200a ميلىگرم، آهن u200a١٩u200a ميلىگرم، سديم تقريبا صفر گرم، پتاسيم u200a١۴٩۵u200a ميلىگرم، تيامين u200a٢۶u200a/u200a٢u200a ميلىگرم، رايبوفلاوين u200a٢۵u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، نياسين u200a٨u200a/u200a٢٩u200a ميلىگرم و انرژى u200a٢٧۶u200a كالرى.

و در هريك صد گرم غشاى قهوهاىرنگ روى برنج يا تيكىتيكى كه پس از گرفتن پوست شلتوك براى سفيد كردن برنج آن را مىتراشند مواد زير موجود است:

آب u200a٨u200a/u200a٩u200a گرم، پروتئين u200a١u200a/u200a١٢u200a گرم، مواد چرب u200a٨u200a/u200a١٢u200a گرم، هيدراتهاى كربن u200a۵٧u200a گرم، خاكستر u200a۶u200a/u200a٧u200a گرم، كلسيم u200a۶٩u200a ميلىگرم، فسفر u200a١١٠۶u200a ميلىگرم، آهن u200a١u200a/u200a١۶u200a ميلىگرم، سديم صفر، پتاسيم u200a٧١۴u200a ميلىگرم، تيامين u200a٨۴u200a/u200a١u200a ميلىگرم، رايبوفلاوين u200a١٨u200a/u200a٠u200a ميلىگرم، نياسين u200a٢u200a/u200a٢٨u200a ميلىگرم و انرژى u200a٢۶۵u200a كالرى.

خواص-كاربرد

مسلم شده است كه در جريان گرفتن پوست و سفيد كردن دانۀ برنج مقدار قابل ملاحظهاى از ويتامينها و خواص آنتىنورىتيك يعنى (ضد التهاب عصبى) شلتوك از دست مىرود، زيرا اين مواد در پوست و در غشاى قهوهاى برنج وجود دارد. [بركيل* -ولز**]. به علاوه طبق بررسىها روشن شده است كه مقدار ويتامينهاى موجود در دانۀ سفيدشده نيز در طول مدت زمان انباردارى برنج بخصوص اگر مدت درازى باشد كم مىشود و به عبارت ديگر برنج تازه داراى ويتامين بيشترى از برنج كهنه است [كوندو -اوكامار]. دانۀ برنج داراى مواد غذايى است كه تحريكات احشا و اندرونۀ معده را آرام مىسازد [هاو]. در چين از مخلوط آرد برنج و نوعى گياه فرفيون به نام Euphorbia Piluliferaساييده شده و نرم ضمادى درست مىكنند كه براى خنثى كردن سم يك نوع سفرهماهى به نام استينگرى ^u200a١u200aبسيار مفيد است [ويدال]. دانههاى جوانهزدۀ برنج يا مالت برنج ^u200a٢u200aبه عنوان مقوى معده به كار مىرود و بهطور كلى تونيك و براى تقويت بدن خيلى نافع است [روا*، هاو و ديگران]. آب برنج خنككننده و مدر است و ترشحات زياد اسهال و اسهال خونى را تسكين مىدهد. براى ورمهاى رودهاى و استفراغهاى خونى و خونروى از بينى و شستوشوى زخمهاى بد بسيار نافع است [استوارت-كروست و پتلو**]. دمكردۀ كلش و كاه نوعى از برنج به عنوان داروى ضد اسهال خونى و روماتيسم [هو]و نقرس [ويدال]به كار مىرود.

خاكستر كاه و ساقههاى برنج چسبناك براى ريختن روى زخم و التيام زخم و اگر در آب مخلوط شود مايع حاصله براى رفع تشنگى و التيام بواسير مفيد است [هاو].

جوشاندۀ ريشهها و ساقههاى زيرزمينى برنج در موارد كمى ترشح ادرار تجويز مىشود [گررو*].

آرد برنج را مىتوان در ضمادهاى نرمكننده به كار برد [فوكود]. ضمنا كمپرس با آن خاصيت كاهش تب دارد [پتلو*]. مهمترين قسمت مفيد برنج تيكىتيكى است كه از موادى كه از تراشيدن و سفيد كردن دانۀ برنج حاصل مىشود به دست مىآيد و براى معالجۀ بيمارى برىبرى ^u200a١u200aيعنى بيمارى ناشى از كمبود ويتامين Bu200a١u200a بكار مىرود.

برنج چون داراى نشاستۀ فراوان است از نظر اصول از غلات مناسب براى نان است ولى چون مقدار گلوتن ^u200a٢u200aآن خيلى كم است چسبندگى آرد گندم را ندارد و بنابراين نمىتوان نان معمولى از آن تهيه كرد اما در صنعت شيرينىسازى از آن نانهاى شيرينى با قطع و اندازه كوچك تهيه مىكنند. از برنج در كشورهاى خاور دور نوعى نوشابه الكلى به نام ساكه در ژاپن تهيه مىشود كه چون ضمن تخمير نشاستۀ برنج الكل آميليك توليد نمىشود سميت آن از الكل گندم و چاودار كمتر است و آسانتر تصفيه مىشود. آرد برنج از نظر مواد ازته و مواد چرب خيلى فقيرتر از آرد گندم مىباشد.

در مورد طبيعت برنج حكماى طب سنتى اتفاقنظر ندارند عدهاى آن را از نظر حرارت و برودت كمى گرم و عدهاى ديگر كمى سرد و برخى نيز معتدل مىدانند ولى بههرحال از نظر ترى و خشكى آن را خشك مىدانند. در مورد خواص آن نظرهاى مختلف دارند و نتيجه اين است كه اگر برنج را به صورت چلو آبكش درآورند يعنى پس از پختن آب آن را بگيرند و نرم كنند كمى سرد است و آب آنكه دور ريخته مىشود كمى گرم است. ولى اگر كته كنند يعنى آب آن را نگيرند آن را گرم مىدانند.

در مورد خواص برنج معتقدند كه ايجاد خواب مىكند و خوابآور است و خوابى نيكو مىآورد. تشنگى را رفع مىكند و اسهال صفراوى را تسكين مىدهد.

چاقكننده است و توليد اسپرم را افزايش مىدهد و براى شكمروش و درد رودهها و زخم رودهها و اسهال خونى و اختناق رحم و امراض كليه و مثانه نافع است. رنگ صورت را جلا مىدهد و اگر با شير و شكر خورده شود خيلى مقوى است و نيروى جنسى را تقويت مىنمايد و توليد اسپرم را افزايش مىدهد.

اگر با دوغ تازه و سماق خورده شود تشنگى را فرومىنشاند و آشفتگى و دل به همخوردگى و اسهال صفراوى را آرام مىنمايد.

خوردن برنج رنگ چهره را درخشان مىكند و اخلاط صالح توليد مىنمايد و براى اشخاصى كه مبتلا به سل هستند خصوصا اگر با شير الاغ پخته شود در مواردى كه تب عفونى نداشته باشند خيلى مفيد است، زيرا زخم را پاك مىكند و گوشت نو مىآورد. خوردن حريره يا فرنى آرد برنج كه با پيه كليۀ بز پخته شده باشد براى رفع اسهال و دلدرد و زخم رودهها بسيار نافع است. گويند اگر برنج را بو بدهند و سرخ كنند تا حدى كه سرخ تيره شود ولى سياه نشود و نسوزد و مقدار u200a۶٠u200a-u200a۴٠u200a گرم آن را در u200a۶٠u200a-u200a۴٠u200a گرم آب بخيسانند و پس از u200a١٢u200a-u200a١٠u200a ساعت كه خيسانده شد بخورند براى دفع كرم معده و دل بههمخوردگى كه از رطوبت و حرارت باشد نافع است. اگر برنج سفيد را در آب بخيسانند و آب صافشدۀ آن را بخورند براى بند آوردن اسهال و قطع قاعدگى مفرط مفيد است.

اگر برنج را با ساقههاى زيرزمينى گياه مرغ ساييده و با كمى نبات سفيد مخلوط كرده و در آب خالص بسايند و شيرۀ آن را گرفته بخورند براى قطع خونروى از سينه و اخلاط خونى سينه مفيد است.

خوردن آب جوشاندۀ برنج براى معده و روده بسيار مفيد است و اگر با هموزن آن شير مخلوط و خورده شود براى افزايش توليد اسپرم نافع است. كشيدن گرد برنج به بينى براى بند آوردن خون مفيد است. اگر جواهر را با آب جوشاندۀ برنج بشويند چرك آن را پاك كرده و جلا مىدهد و همچنين اگر آرد بسيار نرم برنج را با آب به جواهر بمالند و خشك نموده با آب بشويند و اين كار را چند بار تكرار نمايند جواهر بسيار صاف و با جلا مىشود. از آرد برنج براى تسكين و رفع قرمزى ناحيه دستگاه تناسلى اطفال كه به علت آلوده شدن به ادرار تحريك شده باشد استفاده مىشود.

چون مقدار چربى آرد برنج خيلى كم است در استعمال خارج كه به صورت گرد براى رفع التهاب پوست مصرف مىشود اگر به تنهايى مصرف شود پوست را خشك مىكند و چربى پوست را مىگيرد به اين جهت معمولا براى رفع اين عيب آن را مخلوط با نشاسته و پودر تالك مصرف مىكنند.

نظرى به تحقيقات جديد در مورد خواص برنج

از روزگاران كهن برنج براى درمان فشارخون بالا و اختلالات كليوى مورد توجه حكما و دانشمندان بوده است. تحقيقات جديد نيز نشان مىدهد كه برنج بخصوص در مقايسه با ساير مواد نشاستهاى نظير سيبزمينى در مورد بيماران قند كه هنوز وابسته به مصرف انسولين نشدهاند، تركيب و ساخت كلسترول را كاهش مىدهد و مقدار قند خون و انسولين خون را در يك حالت تعادل مناسبى نگه مىدارد.

دكتر والتر كمپنر ^u200a١u200aاز مركز پزشكى دانشگاه دوك از اولين محققانى بود كه در دهۀ u200a١٩۴٠u200a رژيم غذايى برنج را براى درمان فشارخون بالا در اختلالات كليوى توصيه مىكرد و شواهد علمى گستردهاى در دست است كه اين رژيم و اين توصيه آثار كارسازى داشته است رژيم يادشده حد اقل در ماه اول شامل برنج بدون نمك و ميوهها مىباشد. دكتر كمپنر مىگويد البته من دقيقا نمىدانم مادۀ فعال موجود در برنج كه چنين اثرى دارد چيست ولى فكر مىكنم چون برنج براى محدود كردن مقدار سديم در بدن مؤثر بوده و درعينحال تأثير محسوسى نيز در كم كردن وزن دارد شايد به اين دليل است كه براى كاهش فشار خون و رفع اختلالات كليوى مؤثر است. محققان ديگرى در هندوستان نيز نظير چنين خاصيتى را در برنج براى كاهش فشارخون تجربه كردهاند.

اخيرا گروهى كه به منظور كاهش وزن، رژيم برنج را برگزيده بودند به عنوان خواص جانبى آن مشاهده كردهاند كه بين افراد گروه، اشخاصى كه مبتلا به بيمارى سودا يا پزورياريس ^u200a١u200aبودهاند و سالها با مصرف انواع داروها هيچ نتيجهاى براى درمان نگرفتهاند در دوران رژيم برنج بهبودى حاصل كردهاند.

برنج به عنوان عامل ضد تومور

برنج نظير ساير دانهها منبع غنى از مهاركنندههاى پروتئاز ^u200a٢u200aاست كه در به تأخير انداختن رشد سرطان بسيار مؤثر مىباشد. به علاوه با آزمايشهايى كه در جانوران شده تأييد گرديده است كه سبوس برنج براى كاهش خطر ابتلاء به سرطان معده تأثير دارد ولى البته نه به اندازۀ سبوس گندم. در سال u200a١٩٨١u200a دانشمندان ژاپنى در ساپورو بريوريس ^u200a٣u200aسه مادۀ ضد تومور از سبوس برنج جدا نمودهاند تركيبات برنج تومورهاى سفت را در موش سركوب كرده است. يكى از دانشمندان امريكايى مصرف سرانه انواع غذاها را از نظر اثرى كه در پيشگيرى بيمارىها دارند مطالعه نموده و دريافته است اشخاصى كه رژيم غذايى روزانه آنها بيشتر از برنج همراه حبوبات و ذرت شيرين است كمترين نرخ ابتلا به بيمارى سرطان كولون و پستان و پروستات را دارند.

برنج دارويى براى معالجۀ اسهال

از قرنها پيش در طب سنتى دنيا معمول بوده است كه از جوشاندۀ برنج براى معالجۀ اسهال كودكان استفاده مىشده است. اولين توصيه در اين مورد در u200a٣٠٠٠u200a سال قبل به سانسكريت نوشته شده است ولى تنها اخيرا اين خاصيت برنج مورد توجه و تأييد دانشمندان جهان قرار گرفته است. مثلا مركز بين المللى تحقيقات در مورد بيمارىهاى مربوط به اسهال در بنگلادش دورۀ كارآموزى براى مادران در روستاها ترتيب داده و به آنها آموزش مىدهد كه چطور از آب جوشانده برنج و نمك طعام از طريق خوردن براى درمان اسهال استفاده كنند. دستور سادۀ اين مركز اين است «دو مشت برنج را در يك ليتر آب جوشانيده و يك قاشق ماستخورى نمك طعام در آن مخلوط نماييد» و بتدريج بخوريد. آزمايشها و گزارشهاى عموم محققان حاكى است كه محلول جوشاندۀ برنج و نمك، اسهال را در زمان محدودى تسكين مىدهد و آب بدن را جبران مىنمايد و تخليه را تنظيم كرده اسهال را درمان مىكند.

برنج براى مبارزه با سنگ كليه

اگر سنگ كليه از جنس كلسيم است توصيه زير را كه محصول تحقيقات جديدى است مورد توجه قرار دهيد.

طبق نظر محققان ژاپنى خوردن سبوس برنج در حدود ده گرم دوبار در روز براى جلوگيرى از تشكيل سنگ كليه كلسيومى بسيار مؤثر است. اين محققان رژيم سبوس برنج را روى u200a٧٠u200a بيمار كه درعينحال از خوراكىهاى غنى از كلسيم نيز استفاده مىكردهاند آزمايش نمودهاند. كليه داوطلبانى كه در مدت u200a٣u200a ماه تا u200a٣u200a سال طبق دستور از مقدار كافى سبوس برنج استفاده كردهاند مقدار كلسيم در ادرار آنها خيلى كاهش يافته و به تعداد كمترى سنگ كليه با تركيبات كلسيم داشتهاند. محققان ژاپنىها تأثير سبوس برنج را در اين مورد در رديف تأثير داروهاى شيميايى ضد سنگ مىدانند با اين تفاوت كه داراى عوارض جانبى نمىباشد. به نظر مىرسد تركيبات فيتيك اسيد يا فيتاتهاى ^u200a١u200aموجود در سبوس برنج، جذب رودهاى كلسيم ناخواسته را متوقف مىكند و در نتيجه اين ماده داخل ادرار نشده و سنگى تشكيل نمىشود. معمولا نشانۀ آغاز تشكيل سنگ كليه از نوع كلسيم، وجود مقدار زياد غير عادى كلسيم در ادرار مىباشد.

اين حالت را به اصطلاح فنى پزشكى هايپركلسيوريا ^u200a٢u200aگويند.

توجه:

u200a١u200a. اشخاصى كه به دلايل خاصى بدن آنها نياز به كلسيم دارد نبايد از سبوس برنج استفاده كنند.

u200a٢u200a. اگر براى تهيه جوشاندۀ برنج براى مبارزه با اسهال از دانههاى طبيعى برنج قبل از اينكه قشر زردرنگ دانه برنج زير پوست گرفته شود يعنى از برنج قهوهاى ^u200a١u200aاستفاده شود، تأثيرش خيلى بيشتر است.

u200a٣u200a. خوردن برنج بايد به مقدار معتدل و به عنوان قسمت محدودى از غذا باشد.

مطالعات دانشمندان ژاپنى در سال u200a١٩٨١u200a نشان مىدهد اشخاصى كه قسمت عمدۀ غذاى آنها برنج است نظير اشخاصى كه در خوردن ماهى نمكسود و خشك و سبزىهاى شور نظير خيارشور، افراط مىكنند، بيشتر در معرض خطر سرطان هستند.

u200a۴u200a. طبق نظر حكماى طب سنتى ايرانى خوردن پوست خشبى زرد برنج كه بسيار نرم ساييده شده باشد ممكن است مسموميت ايجاد نمايد.