روش تهيۀ لاكتوكاروم

وقتى كه كاهو به نهايت رشد و نمو رسيد، اگر به ساقۀ آن شكافهايى داده شود، عصير غليظ سفيدرنگ كه داراى طعمى تلخ و لزج مىباشد از آن خارج مىگردد. اين عصير تلخ ماده لاكتوكاروم است كه پس از مدتى كه روى ساقه بماند سفت و قهوهاى رنگ مىشود و بوى آن شبيه بوى ترياك است. در لاكتوكاروم آلكالوئيدى بنام هيوسيامين وجود دارد كه مخدر و سمى است به فرمول خام Cu200a١٧u200aHu200a٢٣u200aNOu200a٣u200a . اين آلكالوئيد از گياه سنگدانه و ساير گياهان خانوادۀ بادمجان نيز گرفته مىشود و خوابآور و مسكن است و براى گشاد كردن مردمك چشم در طب مصرف مىشود.

تريداس ^u200a١u200a

ساقه كاهوى خوب رشدكرده را قطعهقطعه كرده و شيرۀ آن را با فشار مىگيرند اين شيره را حرارت مىدهند تا در اثر حرارت مواد آلبومنئيدى آن منعقد شده و مايع صاف و عارى از آن مواد حاصل شود. سپس اين مايع صاف را در حمام ماريه تغليظ مىنمايند عصارهاى كه به اين ترتيب حاصل مىشود تريداس مىنامند كه مصارف دارويى دارد. اين عصاره را ممكن است در بشقابى پهن كرده و در گرمخانه خشك نمايند.

خواص-كاربرد

اولا كاربرد دارويى كاهو در مناطق خاور دور مستخرجه از منابع طب سنتى مغربزمين ]M. PE. SE. A[ : در منچورى و در چين از تخم كاهو به عنوان گالاكتاگوگ يا شيرزا براى ازدياد ترشح شير و همچنين به عنوان ضد درد و مسكن [استوارت*]. و به عنوان مدر استفاده مىشود و در موارد لومباگو ^u200a٢u200a، آبسهها، التيام زخمها و بواسير به كار مىرود [ايشىدويا]. در چين از تخم كاهو براى رفع ورم دستگاه تناسلى و براى روئيدن مو در جاى زخمها استفاده مىشود.

در مورد خود گياه كاهو معتقدند كه مقوى و تونيك است [روا*]. بادشكن، ضد سم، ملين و مسهل ضعيف است و رفع تشنگى مىكند. شيرۀ ساقه كاهو را كه داراى لاكتوكاروم است در موارد زخمها و ورم غدد لنفاوى در كشالۀ ران نظير خيارك پس از برداشت چرك به كار مىبرند و بسيار مفيد است. ضمنا به عنوان مدر و حشرهكش نيز مورد توجه است. در مغولستان از تخم كاهو براى رفع ناراحتىهاى كبد استفاده مىشود [هوبوتر].

كاهو منبع غنى ويتامين B مىباشد [هرمانو سپولودا].

و اما طبق نظر حكماى طب سنتى كه در منابع طب سنتى ايرانى منعكس است، كاهو از نظر طبيعت سرد و مرطوب است و از نظر خواص معتقدند كه صافكنندۀ خون و مولد خون صالح و رقيق بوده و براى تسكين حدت خون و صفرا و يبوست صفرا و سودا و تسكين تشنگى و التهاب بسيار مؤثر است. خوابآور و آرامبخش بوده ملين و مدر است و براى جذام، جنون، يرقان و درد پستان و قرحۀ مثانه و مجارى ادرار مفيد است اگر با سركه خورده شود اشتهاآور و براى تسكين درد معده مفيد است. پختۀ آن براى درد سينه و زياد كردن شير مؤثر است. البته بايد توجه شود كه در خوردن كاهو به صورت خام يا پخته بايد جانب اعتدال حفظ شود زيرا اگر زياد خورده شود موجب عوارضى مىشود و از جمله باعث كم شدن نيروى جنسى ازدياد فراموشى و كم شدن حافظه و ضعف ديد چشم و ازدياد نفخ خواهد شد و در اين قبيل موارد براى رفع اين عوارض مىتوان از نعنا، كرفس، هليله پرورده و زيره استفاده نمود. تخم كاهو سرد و خشك و مخدر و خوابآور است و اگر u200a٧u200a گرم از آن خورده شود براى قطع احتلام و زكام و درد سينه و قطرهقطره ادرار كردن مفيد است.

مضر نيروى جنسى است و اگر منظور احتراز از اين ضرر باشد بايد با مصطكى خورده شود.

عرق كاهو: ساقه و برگ كاهو u200a۵٠٠u200a واحد، آب هزار واحد، ابتدا برگ و ساقهها را خوب كوبيده و با آب مخلوط نموده تقطير مىنمايند تا مقطر به u200a۵٠٠u200a واحد برسد و به عنوان پوسيون مسكن مصرف مىشود.

شربت تريداس: براى تهيه شربت تريداس كه خوابآور خفيفى مىباشد:u200a٢۵u200a واحد تريداس و u200a٩٧۵u200a واحد شربت معمولى مصرف مىشود به اين ترتيب كه ابتدا تريداس را در u200a۵٠u200a واحد يعنى دو برابر وزنش آب مقطر جوش حل مىكنند بعد مخلوط حاصل را در شربت مخلوط نموده و مىجوشانند تا جمعا u200a١٠٠٠u200a واحد شود مقدار مصرف از اين شربت در هربار u200a١٠٠u200a-u200a٢٠u200a گرم است.

توجه: لاكتوكاروم و تريداس با مواد قليايى ناسازگارند.