چاى جاوه

در ايران چاى نمسه و چاى آلمانى گفته مىشود. برگ درختچهاى است كه به فرانسوى The de java و به انگليسى Java tea گفته مىشود. اين نامها براى برگ و براى درختچه استعمال مىشود. گياهى است از خانوادۀ Labiatae ، نام علمى آنOrthosiphon grandiflorus Boldingh. و مترادف آن Orthosiphon stamineus Benth. مىباشد.

در مدارك امريكايى نام گياه را Orthosiphon aristatus) B I. (Miq. و دو گونۀ بالا را مترادفهاى آن ذكر مىكنند.

مشخصات

درختچهاى است كه بلندى آن حدود يك متر است. برگهاى آن بزرگ و هر دو طرف آن پوشيده از كرك دندانهدار معطر و بوى آن شبيه بوى چاى معمولى است.

گلهاى آن ابتدا سفيد و پس از چندى آبىرنگ مىشود.

اين گياه در جاهاى مرطوب و كنار استخرها مىرويد. بومى مناطق حاره و امريكا و استراليا است.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى برگهاى آن داراى اسانس روغنى فرّار و گلوكوزيدى به نام Orthosiphonin است. بررسى ديگرى نشان مىدهد كه در برگها يك گلوكوزيد و u200a۶۵u200a/u200a٠u200a درصد اسانس و Saponin وPhytosterol و Tannin است. در اسانس آن يك مادۀ متبلور مشخص شده است. در قسمت غير فرّار عصارۀ برگ موادSito-sterol و a-Linoleic acid و B-Linoleic acid و يك آلكالوئيد يافت مىشود و به علاوه در گياه املاح پتاسيم وجود دارد ]G. I. M. P[ .

در گزارش تجزيۀ شيميايى ديگرى آمده است كه در گياه يك گلوكوزيد به نام Orthosiphonin و در برگهاى گياه و سرشاخههاى آن مقدار زيادى پتاسيم و Urea و Ureids وجود دارد [وان دراسلىسن**].

خواص-كاربرد

در تايوان از دمكردۀ برگهاى درختچه به عنوان مدر استفاده مىشود. Van der sleesein مىگويد كه تقريبا در تمام مناطق اندونزى و كمتر در فيليپين مانند چاى دم مىكنند و مصرف مىنمايند.

در شبهجزيرۀ مالايا از آن در موارد نزله مثانه استفاده مىشود [بركيل*]. و براى بيمارىهاى مختلفى نظير التهاب كليه يا نفريتيس و وجود سنگ در كليه يا نفرولى تيازيس ^u200a١u200aو تجمع اورين يا ادرار در كليه به علت انسداد مجارى آن و سنگ مثانه و تصلب شرايين يا ضخيم شدن و سفت شدن شريانها و نقرس و سرانجام روماتيسم بسيار مفيد است [اوكابه*]. براى سنگ كيسۀ صفرا و بيمارى قند نيز مفيد است [كلوپنبرگ-ورستيغ]. مصرف برگهاى تازۀ آن معمولا تهوعآور است [آتندولى].

علت اينكه آن را چاى آلمانى نيز مىگويند شايد به اين دليل باشد كه سابقا اين چاى در آلمان بستهبندى شده و به ايران وارد مىشده است. ولى در حال حاضر در مواقعى كه واردات آن آزاد باشد، مستقيما از بندر باتاويا به ايران وارد مىشود.