گزنهی سفید

نام علمی: Lamium album L .

خانوادهی نعناعيان Labiatae

نام انگليسي: White dead nettle , Blindnettle , Beenettle

نامهاي رايج: حرف ابيض.

گزنهی سفید گياه پايايي استكه به وسيلهی ساقههاي خزنده و زيرزميني در وسط زمين گسترش مييابد.ساقهی آن نرم و چهارگوش است و ارتفاع آن به 60 ـ 20 سانتيمتر ميرسد. برگهامتقابل، بيضوي با دمبرگ كوتاه يا بدون دمبرگ به طول 4 ـ 7 سانتيمتر، نرم وحاشيه دندانهاي دارد. گلها حلقوي و محوري است. گلهاي آن سفيد رنگ دركنار برگهاي ساقه در فاصلهی ماههاي ارديبهشت تا مرداد گلها باز ميشود.

در گلها و شاخههاي گلدار گياه موادّ كولين، گلوكوزيد و به مقدارجزئي اسانس فرّار، تانن، فلاونوييدها و يك ساپونين، موسيلاژ، مادّهاي باواكنش آلكالوئيدي و برگهاي آن خوردني است و منبع غني از كاروتِن است.

قسمتهاي مورد استفادهی دارويي گزنهی سفید سر شاخههای گلدارخشك، جام گل و پرچمها (خشك شده) و احتمالاً تمام قسمتهاي گياه مؤثّرتر از جامگل است. بعد از جمعآوري به سرعت در سايه ميخشكانند.

خواصّ و اثرات دارويي: طبع گزنهی سفید گرم و خشك است.

گزنهی سفید داراي خواصّ واثرات خواب آور، قابض، مُحلّل، بند آورندهی خون، تصفیه کنندهی خون، مدر، صفرابر، مفرح، مخدر، ضدّ التهاب، خلط آور، مقوّي است.

گزنهی سفید در مواردخونرويهاي بواسير، قطع اخلاط خوني، قطع اسهال، خنازير، رفع تحريكات پوستياطفال، كم خوني، آب آوردن انساج، ترشّحات سفيد غير طبيعي در زنان، خونريزيهايرحم، زخمهاي چركي و عفوني، زخمهاي سرطاني و خورهاي و عفونت رحم، بيماريهايدستگاه تنفس و طحال، عدم دفع ادرار، خونرويها، گزنهی سفید تنظيم كنندهی عملروده است به عنوان ضدّ التهاب در درمان التهاب مخاط برونشهاي دستگاهتنفس مصرف ميشود.

به علّت قابض و مُحلّل بودن جهت التيام خون مصرف ميشود و درخونریزیهای بواسير، قطع اخلاط خوني و بند آوردن اسهال به كار ميرود.

جوشاندهی 1 ـ 2 قاشق غذاخوري سر شاخههاي گلدار در يك ليتر آببراي تنظيم اعمال روده، اسهال و دفع اخلاط خوني، كم خوني و ترشّحات زنانهمصرف ميشود.

شيرهی گياه براي مقابلهبا ضعف و سستي به ويژه در موارد بيماري كلروز دختران جوان و كم خون و قطعترشّحات و خونرويهاي خارج از موعد عادت ماهيانه به كار ميرود و در حبسالبولو عدم دفع ادرار افراد مسن نيز مؤثّر است. از دم كردهی گزنهی سفید دراستعمال خارجي براي كمپرس كردن و لوسيون آن جهت سوختگيها و زخمهاي ديگربه كار ميبرند و سبب رفع آماسها، واريس و دردهاي نقرسي و تومورها و دردبواسير ميگردد.

گزنهی سفید در رفع نارسائيهايكبدي بسيار مفيد ميباشد.

گذاردن برگ كوبيدهی گزنهی سفید در سوراخ بيني، خوندماغ را بند ميآورد.

مزمزهی جوشاندهی گزنهی سفید جهت تقويت لثه و غرغرهیآن ورم لوزه و ورم زبان كوچك نافع است.

خيساندهی ريشهی گزنهی سفید در الكل 60 درجه و قراردادن آن به مدّت 15 روز در آفتابمايعي به دست ميآيد كه ماليدن آن به سر از ريزش مو جلوگيري ميكند.

گزنهی سفید تنگي نفس راتسكين ميدهد ليزابه و خلط را از بين ميبرد، قند خون را پايين ميآورد وشهوت را زياد ميكند و حيض را باز ميكند.