قره قاط سياه

نام علمی: Vaccinium Myrtillus L .

از خانوادهی (زغالاخته) Ericaceae

نام انگليسي: Bilberry , Blae berry , Wortleberry

نامهاي رايج: آسبري، سیاه دار، سياه گيله، قرهقروط، قراطاط.

قره قاط سياه درختچهی كوچكياست كه بلندي آن 20 تا 50 سانتيمتر است. برگهاي آن متناوب، بيضوي شكل تانيزهاي، با حاشيههاي دندانهاي ريز، سبز رنگ و نازك است. گلهايش منفردسفيد رنگ يا صورتي است كه در انتهاي برگها ميرويند و دمگل كوتاهي دارند.گل در اواسط بهار تا اواسط تابستان باز ميشود. ميوهاش سته و گوشتي است وداراي مزهی ترش و مطبوع و كروي شكل و قرمز تيره رنگ است. ميوهی آن در ماههايآخر تابستان ميرسد.

قره قاط سياه داراي ساکارز، گلوكوز،فروكتوز، تانن، اسيدهاي آلي، شامل اسيد ماليك، اسيد سيتريك، اسيد لاكتيك، اسيداگزاليك و ياستاز، لعاب، ميرتلين، ويتامينهاي A و C، لعاب و رزين و...است.

قسمت مورد استفادهیداروي قره قاط سياه ميوهی خشك و به ندرت و در پارهاي اوقات برگ خشكشدهی آن است كه برگهاي آن را در ماههاي خرداد تا اوايل شهریور گردآوریميكنند و در سايه ميخشكانند ميوهاش را موقعي كه خوب رسيد جمعآوري ميكنندو در سايه يا آفتاب در حرارت کمتر از 55 درجهی سانتيگراد ميخشكانند.

خواصّ و اثراتدارويي: طبع قره قاط سياه سرد و خشك است.

قره قاط سياه داراي خواصّ مقوّيعمومي، ضدّ اسهال، قابض، ضدّ عفونی کنندهی مجراي ادرار، ضدّ تخمير و باكتري كش،مدر، اشتهاآور، پايين آورنده قند خون و فشار خون است.

قره قاط سیاه در موارد اسهال، درد معده،خونروي سينه، برفك، اگزما، بيماري قند، رفع فشار خون، بيماريهاي پوستي، بيماريهايعفوني روده، توّرم قولون و ورم معده، تسكين دردهاي رماتيسمي، نقرس، درد سنگكليه و قطع لكههاي خوني در فواصل عادت ماهيانه مصرف میشود.

جوشاندهی 40 گرمبرگ قره قاط سياه در يك ليتر آب جهت درمان سلسلهالبول يا تكرارمداوم ادرار در اطفال مصرف ميشود.

جوشاندهی ميوهیتازه يا خشك قره قاط سياه براي درمان اسهال يا ورم امعاء، كاهشورم روده و عفونتهاي رودهاي به كار ميرود.

جوشانده يا دمكردهی قره قاط سياه ميزان قند خون را كاهش ميدهد به اين خاطربراي بيماران مبتلا به ديابت توصيه ميشود.

دم كردهی برگ و ميوه براي قطع خونرويسينه، بيماري قند، فشار خون بالا، و رفع ناراحتيهاي مزمن، مخاطي مثانه ومجراي ادرار مفيد است.

ميوهی تازهی آنجهت قطع خونروي از سينه و قطع لكههاي خوني در فواصل عادت ماهيانه ميخورند.

در استعمال خارجيجوشاندهی يك قاشق غذاخوري ميوهی قره قاط سیاه در دو ليوان آب بهمدّت 5 دقيقه به صورت غرغره و يا به عنوان دهانشویه براي رفع التهاب دهانو گلو و درمان برفك و آنژين به كار ميرود. جوشاندهی غليظ برگ قره قاطسياه در استعمال خارجي براي تسكين و التيام سوختگي به كار ميرود.