شقايق

نام علمی: Papaver Rhaeas L .

ازخانوادهی خشخاش Papaveraceae

نام انگليسي: Red Poppy , co Popy , Cogvelicot

نامهايرايج: شقايق سرخ، خشخاش منثور، خشخاش كوهي، خشخاش بستاني، خشخاش بري.

شقايقگياهي است يك ساله به ارتفاع 30 تا 60 سانتيمتر كه غالباً در مزارع و کشتزارها ميرويد. گلش منفرد و بزرگ و زيبا به رنگ قرمز و شامل دو كاسبرگ استكه مانند خشخاش زود ميافتند. تعداد گلبرگها 4 و تعداد پرچمها زياد استو به علاوه در قاعدهی گلبرگهای آن غالباً لكههاي سياه رنگ ديده ميشود.گل در اوايل بهار تا اواخر تابستان باز ميشود. ميوهی آن شبيه خشخاش،ولي كوچكتر از آن است. تخم سياه رنگش، در ميوه قرار دارد.

شقايقحاوي موسيلاژ، صمغ، قند، تانن، آلكالوئيدي به نام روئدين rhoeadine، ساكاروز،اسيد رآريك، اسيد پاپاوريك، نيترات پتاسيم، مادّهی رنگي آنتوسيانيك، مورفين،پارامورفين، تاركونين و... است.

قسمتمورد استفادهی شقايق، گلبرگهای آن است كه در تابستان جمعآوري شدهو در سايه و در اطاقهاي مخصوص خشك ميكنند. گاهي از برگ، تخم، ریشه که كميسمي هستند هم استفاده ميكنند.

خواصّو اثرات دارويي: طبع شقايق سرد و خشك است.

دارايخواصّ آرام بخش و خواب آوري ضعيف، نرمكننده، مُعرّق، خلط آور، قابضي ضعيف،(برگها و تخم، تونيك و مقوّي)، مخدر و كمي مُسكّن، مقوّي سينه، ضدّ سرفه، تببري ضعيف و... است.

ازشقايق در موارد برونشيت، زكام، گلو درد، نزلههاي ششي، تنگي نفس، سياهسرفه،يرقان، آنژينها، سرفههاي مقاوم، سياتيك، سينه پهلو يا ذاتالجنب، تسكين حرارتكبد و قطع سيلان رحم، تشنّج معده و روده و ناراحتيهاي مخاط دهان مورداستفاده قرار ميدهند.

دراستعمال داخلي به صورت دم كرده، شربت به علّت خاصيت تقويت ريه، نرمكنندگي و عرق آوري شقايق، آن را در درمان زكام، ذاتالجنب، آنژين،آسم، سياهسرفه و تبهاي همراه با بثورات و نيز درد سينه بسيار سودمند ساختهاست.

مصرفحب شقايق كه از جوشاندهی گياه كامل در شراب و تغليظ آن به دستآمده باشد در رفع درد گوش و جلوگيري از ديسانتريهاي ساده مؤثّر دانستهاند.

لهشدهی دانهی شقايق را در عسل مخلوط كرده، چند دفعه در روز جهت رفعبيخوابي مصرف ميكنند.

شستو شوي صورت با دم كردهی شقايق همراه با روغن زيتون را درطبّ سنتي و تجربي بسيار مؤثّر ميدانند. اين دم كرده كه به پوست ماليدهشود، براي رفع خشكي صورت و برطرف كردن چين و چروك تازه شهرت دارد.

دراستعمال خارجي جوشاندهی گلبرگ شقايق به شكل غرغره جهت تسكين ناراحتيهايمخاط دهان مورد استفاده قرار ميگيرد.

نسخهجهت ايجاد خواب در اطفال

جوشاندهی8 ـ 7 گرم كپسول شقايق در يك ليتر آب به مقدار 4 ـ 1 قاشق كوچك بستهبه سن بچه، شبها براي خواب بچهها استفاده ميشود.

شقايقهمراه با گياهان ديگر نظير مريم گلي در تهيهی فرآوردههای بهداشتي وكِرِمهاي مخصوص حفظ و طراوت پوستهاي چرب به كار ميرود.

ازدم كردهی 15 گرم گلبرگ در نيم ليتر آب به صورت صاف شدهی سرد، لوسيونخوبي براي حفظ پوست است، دم كردهی مذكور براي آرامش چشمهاي خسته ياتحريك شده بسيار مناسب است.

نسخهبراي درمان دردهاي مجاري تنفسي و تسهيل خواب

دمكردهی 20 گرم گلبرگ خشك شقايق در يك ليتر آب پس از صاف كردن وشيرين كردن با شكر يا عسل دو تا سه فنجان بنوشيد.

توجّه: مقدار خوراك از جرم اعضاي گياهشقايق در حدود 4 گرم و به صورت دم كرده در حدود 6 ـ 5 گرم و جوشاندهیآن 10 ـ 8 گرم از كپسول يا از گل آن است كه در يك صد گرم آب جوشيده شود.مدّت دم كردن آن 10 ـ 6 ساعت ميباشد؛ و مقدار خوراك از تخم آن 5 گرماست.