آفتابگردان

Helianthus Annuus L .

تيره كاسني Compositae

انگليسيSun Flower

نامهاي رايج: عبادالشمس (عربي) ، گل آفتابگردان.

آفتابگردان گياهي يكساله و بلند و ساقة آن محكم، ناصاف و پوشيده از كركاست. ارتفاع ساقه آفتابگردان به يك تا 3 متر ميرسد. برگهاي آن پهن و با بافتسخت و رگبرگهاي برجسته هستند. لبة برگها دندانهدار و ناصاف است. گلهايآفتابگردان داراي مركزي قهوهاي رنگ و شبيه به موم عسل، است كه از گلهاياستوانهاي كوچكي تشكيل شدهاند. اين گلها وقتي برسند، به تخمهاي خاكستريكمرنگ تبديل ميشوند. مغز تخم آفتابگردان در حدود 50 درصد وزن تخم راتشكيل ميدهد.

گل آفتابگردان حاوي آنتوسيانين، كوئرستين، اسيدسولانتيك، گلوكوزيد،كريستين، مادة رنگي زرد، رزين، هتروزيد، صمغ، روغن، مواد قليايي است.

قند ومغزدانه داراي ليستين، اسيدهاي آلي، آلبومين، گلبولين، اوستين، ساكارز، بتائينو... وجود دارد.

قسمتهاي مورد استفاده آن گل، برگ، دانه و گاهي ساقة ميباشد.

خواص و اثرات دارويي: طبع گل آفتاب گردان گرم و خشك است. دارايخواصآرامبخش، تب بر، مقوي معده، خلطآور، مدر، صفراءبر، قاعدهآور،ضد بلغم، ضد اعصاب و بازكننده عروق مغزي دارد.

در معالجة مالاريا، رفع التهاب پرده جنب، فراخ شدن برونشها، نزلههايناحيه برونش، تصلب شرايين و حتي غانقراياي ششي، رماتيسم، سوءهاضمه،دندان درد، انگل روده، تقويت بينائي، لاغري، گلودرد، اعصاب جرب، سرفه،بواسير، جراحت ريه و سنگيني معده مورد استفاده قرار ميگيرد.

روغن آفتابگردان براي سلامت سرخرگهاي قلب و ساير نقاط بدن مناسبتر از كره است. تخم آفتابگردان خلطآور و مدر است و براي درمان سرماخوردگي وسرفه و التهاب نايژهها از آن استفاده ميشود. برگها و گلهاي آن كه قدرتميكروبكشي ضعيفي دارند، در برابر مالاريا ايمني ايجاد ميكند. ضماد تهية شدة از برگهاي تازة آن، يك درمان خانگي تببر است.

دم كرده مقداري دانه آفتابگردان بهمدت ده دقيقه در آب جوش و به مقدار2تا3 فنجان در روز بهعنوان ادرارآور، ملين يا براي تسكين ناراحتيهاي عصبيميتوان به مصرف رساند.

4 تا 8 گرم دانه آفتابگردان را له كرده سپس با آب مخلوط نموده و تناولنمايند بهعنوان داروي مدر ازدياد كنندة ادرار استفاده ميشود.

در استعمال خارجي جوشاندة تخم و برگ بهصورت غرغره جهت گلودرد وجوشانده ريشة آن در دندان درد مصرف ميشود.