گياه حساس

به فارسى«گياه حساس»و نام محلى آن در گيلان«گل قاركون»است.به عربى«مستحيه»گفتهمىشود.به فرانسوى Sensitive و Mimeuse و به انگليسى Humble Plant و Sensitive plantمىنامند.گياهى است از خانوادهء Leguminosaeتيرهء فرعى Mimosaceae ،نام علمى آن Mimosa pudica L مىباشد.

مشخصات

گياهى است چندساله با ساقههاى چوبى تيغدار كه بلندى آن u200a۶٠u200a-u200a۵٠u200a سانتىمتراست.برگهاى آنمركب و هرگروه u200a۴u200a-u200a٣u200a برگ مركب از يك نقطه خارجشده و از آننقطه با دمبرگ بلندى به ساقهء اصلى وصل مىشود.هر برگ مركب داراى u200a۴٠u200a-u200a٢۴u200aجفت برگچهء باريك و درازاست و به اين ترتيب هر برگ مركب را به صورت پر طيوردرمىآورد و چون به محض تماسدست،برگها به سمت پايين خم شده و با دمبرگبه طرف ساقه جمع مىشوند آن را گياهحساس نامند.اين گياه بومى برزيل است و درايران از نظر زيبايى در گلخانهها كاشتهمىشود.

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در عصارهء برگهاى آن مادهاى شبيهآدرنالينu200a١u200aيافت شاخه با برگهاىخوابيده مىشود، به علاوه در گياه آلكالوئيد ميموزينu200a١u200aمشخص شده است.

خواص-كاربرد

جوشاندهء ريشهء اين گياه در رفع ناراحتىهاى وجود سنگ در بدن اثرمفيد دارد.

از برگها و ريشهء آن در موارد بواسير و فيستولاu200a٢u200aاستفاده مىشود.برگهاى لهشدهءآن رابه صورت خمير روى بيضههاى آب آورده مىاندازند.به علاوه برگها و ساقههاىلهشدهءآن براى محل گزيدگى عقرب به كار مىرود.در برخى منابع براى ريشهء آن اثرتقويتنيروى جنسى قايل هستند [P.M.I.G] .

در گزارش بررسىهاى ديگرى آمده است كه دمكردهء برگهاى گياهحساس،تلخ وتونيك است[كرووست و پتلو*].دمكردهء غليظ آن ممكن است مسموميتايجادكرده موجب ريزش موها شود[فوكود].در شبهجزيرهء مالايا و اندونزى مرسوم است.همانطوركه اين گياه با كمترين تماسى به اصطلاح مىخوابد،براى استفاده از اينخاصيتسرشاخههاى برگدار جوان آن را زير تشك كودكان ناآرام مىگذارند و بهعلاوه بچه رادر جوشاندهء برگهاى آن حمام كرده روى آن تشك مىخوابانند،خواب آرام و راحتى براىبچه مىآورد.برگهاى لهشدهء آن را به صورت ضماد روىورمها مىگذارند[بركيل وهانيف*].در فيليپين برگهاى لهشدهء آن را با روغنى نظيرروغن كنجد يا زيتون مخلوطكرده و به صورت ضماد در محل فتق مىگذارند براىمعالجهء فتق مفيد است[سوليت].ازريشهء گياه به عنوان مدر و براى معالجهء اسهالخونى و در موارد عادت ماهيانهءدردناك مىخورند[گررو و كوئى زمبينگ*].

جوشاندهء سرشاخههاى برگدار گياه براى تسكين آسم مصرف مىشود[گررو].